एसईई परीक्षा बिहिबारबाट सुरु हुदै, पाँच लाख १२ हजार ४२१ जना विद्यार्थी सहभागि
भक्तपुर, १८ चैत ः यसवर्षको माध्यमिक शिक्षा (एसईई) परीक्षाको सम्पूर्ण तयारी पुरा भएको छ । राष्ट्रिय परीक्षा बोर्डले भोली १९ गते बिहिबारदेखि जापानको एक परीक्षा केन्द्रसहित देशभरका एक हजार ९६६ परीक्षा केन्द्रमा बिहान ८ बजेबाट एकैसाथ सुरु गर्ने एसईई परीक्षाको सबै तयारी पुरा भएको कक्षा १० का परीक्षा नियन्त्रक टुकराज अधिकारीले जानकारी दिनुभयो ।
उहाँले भन्नुभयो, ‘परीक्षाको सबै तयारी पुरा गरेका छौं, हिजो मात्रै सबै जिल्ला परीक्षा समन्वय समितिका प्रमुखहरुसंग जुम बैठक सम्पन्न गर्यौ, सबै जिल्लामा सहज र शान्तिपूर्ण रुपमा परीक्षा हुनेमा ढुक्क छौं, विद्यार्थीलाई ढुक्क भएर परीक्षामा सहभागि हुन आव्हान गर्दर्छौ ।’
चैत २९ गते सम्पन्न हुने एसईई परीक्षामा यसवर्ष पाँच लाख १२ हजार ४२१ जना विद्यार्थीले र जापानको एक परीक्षा केन्द्रबाट २३ जनाले परीक्षा दिने उहाँले जानकारी दिनुभयो । परीक्षामा नियमिततर्फ चार लाख ४१ हजार ५६६ जना र ग्रेडवृद्धितर्फ ७० हजार ८५५ जनाले परीक्षा दिने भएका छन् भने परीक्षा दिने छन् । परीक्षा दिनेमा दुई लाख ५७ हजार ६१३ जना छात्रा, दुई लाख ५४ हजार ८०७ छात्र र अन्य ७ जना परीक्षार्थ रहेका छन् ।
उहाँका अनुसार परीक्षामा सात प्रदेश मध्ये कोशी प्रदेशबाट ८२ हजार ४८७ जना, मधेश प्रदेशबाट ९० हजार २४३ जना, वागमती प्रदेशबाट एक लाख नौ हजार ५१३ जना, गण्डकी प्रदेशबाट ४३ हजार ९७२ जना, लुम्बिनी प्रदेशबाट ९१ हजार ८०२ जना, कर्णाली प्रदेशबाट ३९ हजार ७६९ जना र सुदुर पश्चिमबाट ५४ हजार ६३५ जना विद्यार्थी परीक्षामा सहभागि हुनेछन् ।
परीक्षा नियन्त्रक अधिकारीका अनुसार भोली परीक्षाको पहिलो दिन अनिवार्य अंग्रेजी विषयको परीक्षा सञ्चालन हुनेछ भने चैत २० गते अनिवार्य नेपाली, २२ गते अनिवार्य गणित, २३ गते विज्ञान तथा प्रविधि, २४ गते सामाजिक अध्ययन, २५ गते ऐच्छिक प्रथम खण्डका सबै विषय र २६ गते ऐच्छिक द्वितीय खण्डका सबै विषय र चैत २७, २८ एवं २९ गते प्राविधिक धारका बाँकी विषयहरूको परीक्षा सञ्चालन हुनेछन् ।
बोर्डले यसवर्ष एसइई परीक्षाको सामूहिक अनुगमनमा रोक लगाएको छ । परीक्षा केन्द्र अनुगमनका नाममा विभिन्न संघसंगठनका प्रतिनिधि हलमा प्रवेश गर्दा परीक्षा दिइरहेका परीक्षार्थीको लेखन कार्यमा अवरोध पुगेको गुनासो आएपछि बोर्डले सामूहिक अनुगमनमा रोक लगाएको हो । पत्रकारले परीक्षा केन्द्रको बाहिरी दृश्य मात्र छायांकन गर्न वा तस्विर लिन मिल्ने जानकारी दिदै उहाँले परीक्षा हलमा केन्द्राध्यक्ष तथा त्यस दिन खटिएका प्रतिनिधिले मात्र अनुगमन गर्न सक्ने व्यवस्था गरिएको जानकारी दिनुभयो ।
परीक्षाका लागि सातै प्रदेशमा फरक प्रश्न पत्र छपाई गरि प्रश्नपत्र  सबै जिल्लामा पुगेको जानकारी दिदै उहाँले परीक्षामा सोधिने प्रश्न ६ वटै अनिवार्य विषयका प्रदेश अनुसार फरकफरक प्रश्नपत्र छापिएको र यदि कतै प्रश्नपत्र बाहिरियो भने पनि सम्बन्धित प्रदेशको निश्चित विषयको मात्र परीक्षा रद्ध गरि पुनः प्रश्नपत्र छपाई गर्न सकिने व्यबस्था गरिएको जानकारी दिनुभयो ।
प्रत्येक परीक्षा केन्द्रमा जिल्ला परीक्षा समितिले तय गरे अनुसार आवश्यकताको आधारमा सुरक्षाकर्म परिचालन हुनेछन् । यद्यपी प्रत्येक केन्द्रमा १५ जना प्रहरी, एक केन्द्राध्यक्ष, एक सहायक केन्द्राध्यक्ष, २० जना परीक्षार्थी बराबर एक निरीक्षक, १०० परीक्षार्थी बराबर एक कायालय सहयोगी र अन्य दुई कर्मचारीको व्यबस्था गरिएको बोर्डले जानकारी दिएको छ ।
उहाँले बालसुधार गृहका परीक्षार्थीलाई नजिकैको परीक्षा केन्द्रबाट परीक्षा दिने व्यबस्था गरिएको छ । विशेष क्षमता तथा अपाङ्गता भएका विद्यार्थीका हकमा अपाङ्गताको प्रकृतिअनुसार अतिरिक्त समय र लेखन सहयोगीको व्यवस्था गरिएको छ । तीन घण्टाको परीक्षामा अतिरिक्त समय आवश्यक पर्ने अपाङ्गता भएकालाई थप एक घण्टा ३० मिनेट समय दिइनेछ । लेखन सहयोगीका रूपमा कक्षा ९ सम्म अध्ययनरत विद्यार्थीलाई उपलब्ध गराइने व्यबस्था गरिएको छ ।
प्रधानमन्त्रीको निर्देशनसंगै एक महिनामा नतिजा प्रकाशन गर्ने :
प्रधानमन्त्री बालेन्द्र शाहले १५ दिनभित्र परीक्षाफल प्रकाशित गर्न बोर्डलाई निर्देशन दिनुभए पछि बोर्डले एक महिनामै नतिजा सावजनिक गर्ने भएको छ ।
बोर्डले व्यस्त कार्यतालिका र प्राविधिक कारणले १५ दिनमा नतिजा सार्वजनिक गर्न नसकिने जानकारी गराउदै एक महिनाभित्र प्रकाशित गर्ने तयारी भएको उहाँले जानकारी दिनुभयो । यसअघि बोर्डले ४५ दिनभित्र परीक्षाफल प्रकाशित गर्नेगरी शिक्षा, विज्ञान तथा प्रविधि मन्त्रालयमा तालिका बुझाएको थियो । परीक्षा नियन्त्रक अधिकारीले विगतका वर्षहरुमा जस्तो परीक्षाफल प्रकाशन गर्न तीन महिना नलाग्ने र यस वर्ष एक महिना भित्रै परीक्षाफल सार्वजनिक गर्ने गरि तयारी गरिएको जानकारी दिनुभयो ।
यसवर्ष परीक्षा केन्द्रमा नै उत्तरपुस्तिका जाँच परीक्षा भएको विषयको सोही दिन परीक्षा केन्द्रमा परीक्षक र संपरीक्षकहरुले उत्तरपुस्तिका जाँच गरेर विद्यार्थीको लब्धांकपत्र शिक्षा विकास तथा समन्वय ईकाईमा पठाउने व्यवस्था गरिएको छ । शिक्षा विकास तथा समन्वय ईकाईले तोकिएको समयमा लब्धांकपत्रहरु परीक्षा नियन्त्रण कार्यालय पठाउने व्यबसथा गरिएको छ ।
माध्यमिक शिक्षा परीक्षा अर्थात एसईई परीक्षाको तयारी पुरा
भक्तपुर, १३ चैत : राष्ट्रिय परीक्षा बोर्डले यहीँ चैत १९ देखिदेखि देशभरका सबै परीक्षा केन्द्रबाट एकै समयमा सुरु गर्ने यसवर्षको माध्यमिक शिक्षा परीक्षा अर्थात एसईई परीक्षाको तयारी पुरा गरेको छ । चैत २९ गते सम्पन्न हुने एसईई परीक्षामा  यसवर्ष पाँच लाख १२ हजार ४२१ जना विद्यार्थीले परीक्षा दिने कक्षा १० का परीक्षा नियन्त्रक टुकराज अधिकारीले जानकारी दिनुभयो ।
परीक्षा दिनेमा छात्राको संख्या बढी :
जसमध्ये नियमिततर्फ चार लाख ४१ हजार ५६६ जनाले र ग्रेडवृद्धितर्फ ७० हजार ८५५ जनाले परीक्षा दिने भएका छन् । परीक्षा दिनेमा छात्राको संख्या बढी रहेको छ ।
यसवर्ष दुई लाख ५७ हजार ६१३ जना छात्रा, दुई लाख ५४ हजार ८०७ छात्र र अन्य ७ जना परीक्षामा सहभागि हुने भएका छन् । जापानको एक परीक्षा केन्द्रबाट २३ जनाले परीक्षा दिदैछन् ।
सबभन्दा बढी विद्यार्थी वागमती, कम कर्णाली :
यसवर्ष सात प्रदेश मध्ये कोशी प्रदेशबाट ८२ हजार ४८७ जना, मधेश प्रदेशबाट ९० हजार २४३ जना, वागमती प्रदेशबाट एक लाख नौ हजार ५१३ जना, गण्डकी प्रदेशबाट ४३ हजार ९७२ जना, लुम्बिनी प्रदेशबाट ९१ हजार ८०२ जना, कर्णाली प्रदेशबाट ३९ हजार ७६९ जना र सुदुर पश्चिमबाट ५४ हजार ६३५ जना विद्यार्थी परीक्षामा सहभागि हुनेछन् ।
बोर्डले परीक्षाका लागि देशभर एक हजार ९६६ परीक्षा केन्द्र निर्धारण गरेको छभने देशभरका ११ हजार ३७९ विद्यालयका विद्यार्थी परीक्षामा सहभागि हुने भएका छन् । परीक्षाको सम्पूर्ण तयारी पुरा गरेको परीक्षा नियन्त्रक अधिकारीले जानकारी दिनुभयो ।
यस्तो छ परीक्षा तालिका :
चैत १९ गते विहान ८ बजेदेखि देशभर एकैसाथ सुरु हुने परीक्षाको पहिलो दिन अनिवार्य अंग्रेजी विषयको परीक्षा सञ्चालन हुनेछ भने चैत २० गते अनिवार्य नेपाली, २२ गते अनिवार्य गणित, २३ गते विज्ञान तथा प्रविधि, २४ गते सामाजिक अध्ययन, २५ गते ऐच्छिक प्रथम खण्डका सबै विषय र २६ गते ऐच्छिक द्वितीय खण्डका सबै विषय र चैत २७, २८ एवं २९ गते प्राविधिक धारका बाँकी विषयहरूको परीक्षा सञ्चालन हुने उहाँले जानकारी दिनुभयो ।
परीक्षा अनुगमनमा रोक : 
बोर्डले यसवर्ष एसइई परीक्षाको सामूहिक अनुगमनमा रोक लगाएको छ । परीक्षा केन्द्र अनुगमनका नाममा विभिन्न संघसंगठनका प्रतिनिधि हलमा प्रवेश गर्दा परीक्षा दिइरहेका परीक्षार्थीको लेखन कार्यमा अवरोध पुगेको गुनासो व्यापक आएपछि बोर्डले सामूहिक अनुगमनमा रोक लगाएको उहाँले जानकारी दिनुभयो ।
अनुगमनका लागि प्रत्येक जिल्लामा प्रमुख जिल्ला अधिकारीको संयोजकत्वमा गठन गरिएको जिल्ला परीक्षा समन्वय समितिका आधिकारिक प्रतिनिधिबाट परीक्षा केन्द्रको बाहिर मात्र अनुगमन गर्ने बोर्डले निर्णय गरेको उहाँले जानकारी दिनुभया ।
पत्रकारले परीक्षा केन्द्रको बाहिरी दृश्य मात्र छायांकन गर्न वा तस्विर लिन मिल्ने जानकारी दिदै उहाँले परीक्षा हलमा केन्द्राध्यक्ष तथा त्यस दिन खटिएका प्रतिनिधिले मात्र अनुगमन गर्न सक्ने व्यवस्था गरिएको जानकारी दिनुभयो ।  परीक्षा हलभित्र दृश्य छायाकन गरी सामाजिक सञ्जालमा राखेर विद्यार्थीमा विचलन नल्याउन बोर्डले सबैमा आग्रह गरेको छ ।
जिल्ला जिल्ला पुग्यो प्रश्नपत्र :
परीक्षा नियन्त्रण कार्यालयले सातै प्रदेशका लागि सबै जिल्लामा प्रश्नपत्र पुर्याएको छ । जनक शिक्षा सामग्री केन्द्र लिमिटेडमा छपाई सम्पन्न गरेको प्रश्नपत्र ढुवानी  गरि सुरक्षा नियकाको सहयोगमा सब जिल्लामा पुर्याई सकेको परीक्षा नियन्त्रक अधिकारीले जानकारी दिनुभयो ।
सातै प्रदेशमा फरक प्रश्न पत्र छपाई गरिएको छ । उहाँका अनुसार परीक्षामा सोधिने प्रश्न ६ वटै अनिवार्य विषयका प्रदेश अनुसार फरकफरक प्रश्नपत्र छापिएको र यदि कतै प्रश्नपत्र बाहिरियो भने पनि सम्बन्धित प्रदेशको निश्चित विषयको मात्र परीक्षा रद्ध गरि पुनः प्रश्नपत्र छपाई गर्न सकिने व्यबस्था गरिएको छ ।
यस्तो छ सुरक्षा व्यबस्था :
प्रत्येक परीक्षा केन्द्रमा जिल्ला परीक्षा समितिले तय गरे अनुसार आवश्यकताको आधारमा सुरक्षाकर्म परिचालन हुनेछन् । यद्यपी प्रत्येक केन्द्रमा १५ जना प्रहरी, एक केन्द्राध्यक्ष, एक सहायक केन्द्राध्यक्ष, २० जना परीक्षार्थी बराबर एक निरीक्षक, १०० परीक्षार्थी बराबर एक कायालय सहयोगी र अन्य दुई कर्मचारीको व्यबस्था गरिएको बोर्डले जानकारी दिएको छ ।
शिक्षाकर्मी डा. राजेन्द्र कोजूको कवितासङ्ग्रह ‘आगोका अक्षरहरू’ को विमोचन
भक्तपुर । कवि, राजनीतिक विश्लेषक तथा शिक्षाकर्मी डा. राजेन्द्र कोजूको कवितासङ्ग्रह ‘आगोका अक्षरहरू’ को विमोचन तथा परिचर्चा कार्यक्रम भक्तपुरमा सम्पन्न भएको छ। अनुशीलन नेपाल र भक्तपुर रोम्बस सेकेन्डरी स्कुलको संयुक्त आयोजनामा सम्पन्न कार्यक्रममा उनको छैटाैं कविता सङ्ग्रह विमाेचन गरिएको हाे ।
कार्यक्रममा प्रमुख अतिथिका रूपमा साहित्यकार सूर्यप्रसाद लाकोजूको उपस्थिति रहेको थियो भने विशेष अतिथिका रूपमा शिक्षक तथा कवयित्री अम्बिका धिताल सहभागी थिइन्।
कार्यक्रममा प्रमुख अतिथि सूर्यप्रसाद लाकाेजु, विशेष अतिथि अम्बिका धिताल र सम्पादक जीवनाथ अधिकारीले संयुक्त रूपमा कवितासङ्ग्रहको विमोचन गरेका थिए। सो अवसरमा प्रमुख अतिथि सूर्यप्रसाद लाकोजूले डा. कोजूका कविताहरू विचारप्रधान, चेतनामूलक र समाजसँग प्रत्यक्ष संवाद गर्ने प्रकृतिका रहेको उल्लेख गरे। उनले “कविताले मानिसलाई ऊर्जा प्रदान गर्छ, अक्षरले मानिसलाई जोड्छ, तर राजनीतिले मानिसलाई विभाजन गर्छ,” भन्दै साहित्यको एकतामूलक भूमिकालाई औंल्याए।
लाकोजूले सृजनाका लागि साधना र अध्ययन अपरिहार्य रहेको बताउँदै वर्तमान समयमा कृत्रिम बुद्धिमत्ता (एआई) ले समेत कविता लेख्ने सन्दर्भ उठाए। उनले एआईमार्फत सिर्जना हुने कविताले सर्जकको मौलिकता र व्यक्तित्वलाई चुनौती दिन सक्ने भन्दै सच्चा सृजनाका लागि मानवीय संवेदना, अनुभव र साधनाको महत्व झनै बढेको उल्लेख गरे। साथै उनले शिक्षाकर्मीले साहित्य सिर्जना गर्दै समाजमा प्रेरणादायी व्यक्तित्व निर्माण गर्ने भूमिका खेलेको बताउँदै “कविता व्यक्तिको रहर मात्र होइन, यो समाजप्रतिको उत्तरदायित्व पनि हो,” भने।
विशेष अतिथि अम्बिका धितालले कविताका विभिन्न आयाम, संरचना र तत्वबारे चर्चा गर्दै कविताले समाजका पीडा, विद्रोह र चेतनालाई अभिव्यक्त गर्ने माध्यमका रूपमा काम गर्ने बताइन्। उनले डा. कोजूका कवितामा अन्याय, अत्याचार, शोषण र दमनविरुद्ध सशक्त स्वर रहेको उल्लेख गर्दै यस्ता सिर्जनाले समाजमा चेतना र परिवर्तनको आधार निर्माण गर्ने विश्वास व्यक्त गरिन्।
कार्यक्रमका वक्ताहरूले स्रष्टाको अनुभव, अध्ययन र सामाजिक प्रतिबद्धताबाट जन्मिएका सिर्जनाहरूले समाजलाई मार्गदर्शन गर्ने विश्वास व्यक्त गरेका थिए ।
प्रकाशित कवितासङ्ग्रह ‘आगोका अक्षरहरू’ मा कुल १११ वटा मध्यम आकारका कविता तथा १६ वटा चार हरफे मुक्तक शैलीका कविता समावेश छन्। कविताहरूले व्यक्ति, समाज, राजनीति, नैतिक मूल्य, मानवीय संवेदना र चेतनाका विविध पक्षलाई समेटेका छन्।
कार्यक्रममा सञ्चारकर्मी हरिसुन्दर छुकांले डा. कोजूको जीवनी, कवित्व र कृतित्वमाथि विस्तृत प्रस्तुति दिएका थिए। उनले डा. कोजूको साहित्यिक यात्रालाई साधना, अध्ययन र समाजप्रतिको उत्तरदायित्वसँग जोडिएको निरन्तर सृजनात्मक साधनाका रूपमा व्याख्या गरे। उनका अनुसार डा. कोजूले शिक्षण पेशासँगै साहित्य सिर्जनालाई जीवनको अभिन्न अङ्गका रूपमा अघि बढाएका छन्।
त्यसैगरी कवि डिल्लीप्रसाद मूलतिहुनले कवितावाचन गर्दै कार्यक्रममा साहित्यिक ऊर्जा थपेका थिए। कार्यक्रममा स्वयं स्रष्टा डा. कोजूले पनि आफ्नो नयाँ कृतिबाट चयन गरेका कविताहरू वाचन गरेका थिए। उनको कवितावाचनले कार्यक्रममा उपस्थित साहित्यप्रेमीहरूलाई भावनात्मक र वैचारिक रूपमा गहिरो प्रभाव पारेको थियो। विमाेचन तथा परिचर्चा कार्यक्रममा साहित्य, शिक्षा र सामाजिक चेतनाबीचको सम्बन्धमाथि विमर्श गरिएको थियो। उनले आगामी दिनमा शिक्षकहरूकाे रचना संकलन गरी कविता सङ्ग्रह प्रकाशित गर्ने समेत घाेषणा गरे ।
डा. कोजूका प्रकाशित कृतिहरूमा `घोडा उसको वा ऊ घोडाको?´, `विशेषणमा बाँचेको देश,  `हृदयका प्रतिबिम्ब´ (संयुक्त कवितासङ्ग्रह), `चित्र र चरित्र´, `इमानको धरहरा´ (कवितासङ्ग्रह) तथा `निर्भीक आवाजहरू´ (लेखसङ्ग्रह) रहेका छन्। यी कृतिहरूमार्फत उनले समाजका यथार्थ, मानवीय संवेदना, नैतिकता र समकालीन विडम्बनालाई साहित्यिक अभिव्यक्तिमा उतारेका छन्। कार्यक्रमको उद्घोषण डा. मेरिट कोजूले गरेकी थिइन् भने सभापतित्व अनुशीलन प्रकाशनका अध्यक्ष जीवनाथ अधिकारीले गरेका थिए।
वातावरण मैत्री विद्यालय र विद्यार्थी कार्यक्रम लागु गर्न अनुरोध पत्र हस्तान्तरण

भक्तपुर, ६ फागुन । राष्ट्रको लागि दुईघण्टा अभियानले चाँगुनारायण नगरपालिका भित्र वातावरण मैत्री विद्यालय र विद्यार्थी कार्यक्रम लागु गर्न र गराउन विशेष अनुरोध पत्र सहित नगरपालिकाको आधिकारिक प्रतिनिधिसंग छ्लफल संवादको थालनी गरेको छ ।

चाँगुनारायण नगरपालिका नगर शिक्षा शाखाका निर्देशक जनार्दन रिजाललाई सो कार्यक्रमको विस्तृत कार्ययोजना बुझाउदै सो कार्यक्रम लागु गर्न अभियानका अध्यक्ष मधु ढुङ्गेल र महासचिव नबराज काफ्ले संयुक्त रुपमा अपिल गर्नुभएको हो ।

निर्देशक रिजालले यस विषयमा नगरपालिका भित्रको आधिकारिक प्रतिनिधिसँग आवाश्यकीय चिन्तनमनन गरि यथाशीघ्र कार्यान्वयनमा ल्याउन व्यक्तिगत तर्फबाट लागि पर्ने प्रतिबद्धता समेत व्यक्त गर्नुभयो । उहाँले अहिलेको विश्व वातावरणीय समस्याको भुमरीबाट आक्रान्त रहेको परिस्थितिमा यो कार्यक्रमले दीर्घकालीन रुपमा वातावरणीय संरक्षणमा अमिट छाप पर्ने अभियानका अध्यक्ष मधु ढुङ्गेलले बताउनुभयो ।

अभियानकै पहल र प्रयत्नका बाबजुद गरिएको विशेष अनुरोधलाई सहस्र स्वीकार गरि सुर्यविनायक र मध्यपुर ठिमी नगरपालिकाले कार्यान्वयनमा ल्याईसकेका छन भने चाँगुनारायण नगरपालिकाले पनि कार्यान्वयनमा ल्याउने सन्दर्भमा अभियान पुर्ण विस्वस्त बनेको छ ।

कक्षा १२ को परीक्षा बैशाख १४ गतेबाट सुरु हुने
भक्तपुर, ५ फागुन ः आगामी बैशाख १४ गतेबाट यसवर्षको कक्षा १२ को परीक्षा सुरु हुने भएको छ । राष्ट्रिय परीक्षा बोर्डले आज परीक्षा तालिका सार्वजनिक गर्दै परीक्षाको साधारण, परम्परागत र प्राविधिक विषय समूह तर्फका नयाँ तथा पुरानो पाठ्यक्रम एवं ग्रेड वृद्धि परीक्षाको तालिका सार्वजनिक भएको परीक्षा नियन्त्रक कृष्ण शर्माले जानकारी दिनुभयो  । परीक्षा बिहान ८ बजेदेखि ११ बजेसम्म सञ्चालन हुनेछ ।
परीक्षाको पहिलो दिन अनिवार्य अंग्रेजी विषयको नयाँ र पुरानो कोर्स तथा ग्रेड वृद्धिको परीक्षा हुनेछ । सोही दिन नयाँ कोर्सको सँस्कृत रचना, बौद्ध शिक्षा र उर्दू व्याकरण तथा पुरानो कोर्सको अनिवार्य वैकल्पिक सँस्कृत रचनाको पनि परीक्षा हुने कार्यतालिकामा उल्लेख छ ।
बैशाख २७ गते सम्पन्न हुने परीक्षामा अनुपस्थित हुने परीक्षार्थीका लागि बोर्डले पुनः अर्को परीक्षाको व्यवस्था भने नगरिने बोर्डले जनाएको छ । परीक्षाको तालिका भित्र  कुनै आकस्मिक बिदा परेमा परीक्षा नियन्त्रण कार्यालयको पूर्व सूचनाविना परीक्षा स्थगित नगरिने बोर्डले उहाँले जानकारी दिनुभयो ।
यसबर्ष कक्षा १२ मा नियमित तर्फ तीन लाख ६० हजार परीक्षार्थी सहभागि हुने जानकारी दिनुभयो । गतबर्ष कक्षा १२ मा नियमित तर्फ तीन लाख ९६ हजार तीन सय ४७ र आँशिक तर्फ एक लाख १४ हजार ६४० विद्यार्थी परीक्षामा सहभागी थिए । गतबर्ष कक्षा १२ को परीक्षा बैशाख २१ गतेदेखि शुरु भई जेठ २ गते सम्पन्न भएको थियो ।
इडेन वार्षिक खेलकुद उत्सव २०८२” भव्य रूपमा सम्पन्न

भक्तपुर, :  सूर्यविनायक नगरपालिका–३, बालकोटमा अवस्थित इडेन गार्डेन इङ्लिस स्कुलमा यस वर्षको “इडेन वार्षिक खेलकुद उत्सव २०८२” भव्य रूपमा सम्पन्न भएको छ।

पौष २० गते सुरु भएको उक्त खेलकुद उत्सव चार दिनसम्म सञ्चालन भई पौष २३ गते औपचारिक रूपमा समापन गरिएको हो। विद्यालयका सह-प्रिन्सिपल अनिश राईका अनुसार खेलकुद उत्सव विद्यालयको वार्षिक कार्यक्रम अन्तर्गतको एक महत्वपूर्ण कार्यक्रम हो। विभिन्न तहका विद्यार्थीहरूको शारीरिक, मानसिक तथा सामाजिक विकासलाई लक्षित गरी उक्त उत्सव चार दिनसम्म सञ्चालन गरिएको उहाँले बताउनुभयो।

“स्वास्थ्यका लागि खेलकुद, राष्ट्रका लागि खेलकुद” भन्ने नारालाई आत्मसात गर्दै विद्यालयले हरेक वर्ष विद्यार्थीहरूमा खेलकुदप्रतिको रुचि बढाउने र उनीहरूभित्र रहेका प्रतिभाहरू उजागर गर्ने उद्देश्यले यस्ता कार्यक्रम निरन्तर आयोजना गर्दै आएको विद्यालयको अतिरिक्त क्रियाकलाप तथा खेलकुद संयोजक सुविन्द्र राईले जानकारी दिनुभयो।

चार दिनसम्म सञ्चालन भएको खेलकुद उत्सवमा प्रि–नर्सरीदेखि कक्षा १० सम्मका सबै विद्यार्थीहरुलाई समेट्ने कोसिस गर्दै विद्यालयले विभिन्न खेलहरु खेलाएका थिए । उत्सव अन्तर्गत व्यक्तिगत तथा अन्तर–सदन प्रतियोगिताहरू सञ्चालन गरिएका थिए। प्रतियोगितामा “रेड हाउस” ले सबैभन्दा धेरै स्वर्ण, रजत तथा कास्य पदक जित्दै वर्षको “उत्कृष्ट सदन” घोषित भएको थियो ।

समापन समारोह तथा मेडल वितरण कार्यक्रममा बोल्दै सह-प्रिन्सिपल राईले यस्ता कार्यक्रमहरूले विद्यार्थीहरूको अन्तरनिहित प्रतिभा प्रष्फुटन हुनुका साथै खेलकुदप्रतिको रुचि र अनुशासन विकासमा महत्वपूर्ण भूमिका खेल्ने बताउनुभयो। सो अवसरमा उहाँले विजेता विद्यार्थीहरूलाई मेडल वितरण गर्दै बधाई व्यक्त गर्नुभएको थियो। खेलकुद उत्सवलाई सफल बनाउन सहयोग पुर्याउने सम्पूर्ण शिक्षक, कर्मचारी, अभिभावक तथा सक्रिय सहभागिता जनाउने विद्यार्थीहरूलाई विद्यालय परिवारले धन्यवाद ज्ञापन गरेको छ।

मिड भ्याली कलेजले आजबाट सुरु गरेको दोस्रो अन्तर विद्यालय विज्ञान तथा सूचना प्रविधि प्रर्दशनी–२०८२
भक्तपुर, ११ मङ्सिर : मिड भ्याली कलेजले आजबाट सुरु गरेको दोस्रो अन्तर विद्यालय विज्ञान तथा सूचना प्रविधि प्रर्दशनी–२०८२ को आज एकैदिन पाँच हजारभन्दा बढी विद्यार्थीले अवलोकन गरेका छन् ।
मध्यपुरठिमीस्थित कलेज प्राङ्गणमा आयोजना भएको प्रदर्शनीमा भक्तपुरका ६० भन्दा बढी र काठमाडौं, ललितपुर एवं काभ्रेपलाञ्चोकका गरि कूल ६७ वटा विद्यालयका विद्यार्थीद्वारा निर्मित बिज्ञान तथा प्रबिधि सम्बन्धी ९३ वटा उपकरण एवं सामाग्रीहरू प्रदर्शनीमा राखिएका छन् ।
दुई दिनसम्म सञ्चालन हुने प्रर्दशनीमा उपत्यकाका बिभिन्न विद्यालयका १० हजार भन्दा बढी विद्यार्थीले अवलोकन गर्ने लक्ष्य राखिएको मिड भ्याली कलेजका निर्देशक कमल अर्यालले जानकारी दिनुभयो ।  प्रर्दशनीमा विभिन्न विद्यालयमा अध्ययनरत विद्यार्थीहरूले विज्ञान र सूचना प्रविधि तर्फको नविनम प्रयोगलाई जोड दिदैँ निर्माण गरेका स्मार्ट सिटी, वाटर सिस्टम, वाटर पोलुसन, स्मार्ट होम, सौर्य उर्जा, स्वास्थ्य, भवन निर्माण लगायतका विभिन्न उपकरण एवं सामाग्रीहरू प्रदर्शन गरिएको छ ।
विद्यार्थीहरुको सिर्जनात्मक क्षमता अभिवृद्धि र व्यवहारिक शिक्षालाई विशेष जोड दिने उदेश्यले आयोजना गरेको प्रर्दशनीमा अवलोकनमा लागि उपत्यकका विभिन्न विद्यालयका विद्यार्थीहरुको भिड बढेको बताउनुभयो । उहाँले प्रर्दशनीमा सहभागि बिभिन्न विद्यालयका विद्यार्थीले कल्पनै नगरेका नव अन्वेषणमुलक सूचना प्रविधिका उपकरणहरु उत्पादन गरेको बताउनु भयो ।
कार्यक्रमका उद्घाटन गर्दै प्रा.डा रामेश्वर अधिकारीले यस प्रकारको प्रर्दशनीले विद्यार्थीहरुलाई सैद्धान्तिक ज्ञान मात्र नभई व्यवहारिक ज्ञान प्रदान गर्नुका साथै विज्ञान तथा प्रविधि तर्फको अन्वेषणमा उत्प्रेरणा जगाउन मद्धत पुग्ने बताउनु भयो ।
प्रर्दशनी अवलोकनमा सहभागि नेशनल प्याब्सन भक्तपुरका अध्यक्ष एवं मदरल्याण्ड स्कूलका प्रिन्सिपल सञ्जय खड्काले यस प्रकारका प्रर्दशनीले विद्यार्थीलाई खोज तथा अनुसन्धानका लागि अभिप्रेरित गर्ने बताउदै वातावरण संरक्षणमा टेवा पुग्ने बताउनुभयो ।
तीनवटा विद्यालयको टिम र एउटा सबैभन्दा बढी भोट पाउने टिमलाई पुरस्कृत गरिने भएको छ । सहभागि प्रत्येक टिमलाई रु. ६ हजार प्रदान गरेको कलेजले प्रदर्शनीमा प्रथम हुनेलाई टिमलाई ३० हजार, दोस्रोलाई रु. २० हजार र तेस्रोलाई रु. १० हजार पुरस्कार, शिल्ड तथा प्रमाणपत्र निर्देशक र्आलले जानकारी दिनुभयो ।
१ औं सैनिक आवासीय महाविद्यालय, अन्तर स्कुल रनिङ्ग फुटबल प्रतियोगिता–२०८२,नेपाल पुलिस स्कूलको टिम बिजेता
भक्तपुर, ११ मङ्सिर : २१ औं सैनिक आवासीय महाविद्यालय, अन्तर स्कुल रनिङ्ग फुटबल प्रतियोगिता–२०८२ को नेपाल पुलिस स्कूल विजेता भएको छ । भक्तपुरको सल्लाघारीस्थित श्री सैनिक आवासीय महाविद्यालयले आयोजना गरेको प्रतियोगिताको आज सम्पन्न फाइनल खेलमा महाविद्यालयको टिम ’रेड’लाई शून्यका बिरुद्ध दुई गोल गर्दै  नेपाल पुलिस स्कूलको टिम बिजेता बनेको हो ।
यही मङ्सिर २ गते महाविद्यालयका प्राचार्य दलप्रसाद पुन र प्रमुख व्यवस्थापक अधिकृत महासेनानी शिवप्रसाद पौडेलले संयुक्त रुपमा उद्घाटन गरि सरु भएको प्रतियोगितामा आयोजक सैनिक आवासीय महाविद्यालयले यसवर्ष उपविजेतामै चित्त बुझाउनु परेको छ ।
प्रतियोगितामा महाविद्यालयको दुई टिम सहित उपत्यका भित्रका बिभिन्न सैनिक तथा प्रहरी विद्यालयहरुको १० टिम गरी कूल १२ वटा टिमको प्रतियोगितामा प्रतिस्पर्धात्मक खेल भएको थियो ।  लिग तथा नकआउट चरणमा खेलाईएको प्रतियोगितामा कूल १९ वटा खेलहरु सञ्चालन भएको महाविद्यालयका प्रमुख व्यवस्थापक अधिकृत महासेनानी शिवप्रसाद पौडेलले जानकारी दिनुभयो ।
आज समापन प्रतियोगितामा भक्तपुरका प्रमुख जिल्ला अधिकारी उमेशकुमार ढकालले प्रतियोगिताका विजेता टिम नेपाल पुलिस स्कूललाई नगद पुरस्कार रु. ५० हजार, रनिङ्गशिल्ड, ट्रफी, प्रमाणपत्र र उपविजेता सैनिक आवासीय महाविद्यालय ’रेड’ टिमलाई नगद पुरस्कार रु.३० हजार, रनरअप ट्रफी तथा प्रमाण पत्रहरु प्रदान गर्नुभयो ।
कार्यक्रममा सैनिक कल्याणकारी निर्देशनालयका सह–निर्देशक म.से.उत्तम सापकोटा, नेपाली सैनिक प्रतिष्ठानका म.से.श्री सुरज बैदवार, उपत्यका भित्र तैनाथ सैनिक महाविद्यालय एवं खेलमा सहभागी विद्यालयहरुका प्राचार्य तथा व्यवस्थापक अधिकृतहरुले प्रतियोगिताका उत्कृष्ट खेलाडीहरु, टिम, कोच तथा रेफ्रिहरुलाई प्रमाणपत्र र नगद पुरस्कार प्रदान गर्नु भएको थियोे ।
बालबालिकाका समाचारलाई प्राथमिकता दिन सरोकारवालाको माग
काठमाडौं, ७ मङ्सिर : देशको भोलीको भविश्य बोकेका बालवालिकाको विषयका समाचारलाई राष्ट्रियस्तरका सञ्चार माध्यमले प्रथामिकतामा राख्नु पर्ने बिभिन्न सञ्चार माध्यमका सञ्चारकर्मी एवं सरोकारवालाहरुले माग गरेका छन् ,
आज बालबालिका र सञ्चार समूहले आयोजना गरेको बाल अधिकार सम्बन्धी अन्तरक्रिया कार्यक्रममा सहभागिहरुले बालबालिका सम्बन्धी महत्वपूर्ण सर्यौ विषय बस्तु भएपनि त्यसलाई उठान गर्न नसक्दा बालबालिका पीडित बन्दै गएको बताईएको छ ।
पछिल्लो समय सरकारी निकायले सार्वजनिक गरेको तथ्यांक अनुसार पनि बालबालिकामा सहजै सामाजिक सञ्जालको पहुँचले ल्याएको बिकृतिले धेरैको भविश्य ओझेलमा परेको तथ्य एवं तथ्यांकमाथि छलफल गर्दै सामाजिक सञ्जालको दुरुपयोगले बालकहरु कुलत र गेममा फस्दै जाने, बालिकाहरु दुव्र्यबहारमा फस्दै जाने गरेकाले यसबारे बालबालका र अभिभावकलाई सचेतना जगाउनु पर्ने आवश्यकता रहेको बताईउको छ ।
कार्यक्रममा सिविसकी अध्यक्ष विमला ज्ञवालीले बालबालिकामा बिभिन्न नयाँ समस्याहरु थपिदै आएको बताउदै सामाजिक सञ्जालको दुरुपयोगले बालबालिकाको शारीरिक र मानसिक समस्या थपिदै गएको बताउनुभयो ।
उहाँले बालबालिकाका महत्वपूर्ण सयौ विषयबस्तु समाचार माध्यममा उठान नहुँदा बालबालिकाको भविश्य मात्रै नभई देशकै भविश्य आझेलमा पर्न सक्ने बताउदै सामाजिक क्षेत्रका बालबालिकाका विषयलाई समाचार माध्यमले प्राथमिकतामा राखेर समाचार सम्प्रेषण गर्नु पर्ने बताउनुभयो ।
कार्यक्रममा सञ्चारकर्मी रमेश गिरीले बालश्रम, बाल यौन दुव्र्यबहारको भयावह अबस्था र बालबालिकाको सहभागिताका सवालमा कार्यपत्र प्रस्तुत गर्नु भएको थियो ।
उहाँले समाचार संस्थाहरुले बालबालिकाको जोखिमका अनगिन्ती विषयहरुलाई केन्द्रमा राखेर समाचार सम्प्रेषण गर्न सके यसले ठूलो सचेतनाको काम गर्ने र बालबालिकालाइई जोखिमबाट बाहिर ल्याउन ठूलो भूमिका निर्वाह हुने बताउनुभयो ।
कार्यक्रममा बालबालिका र सञ्चार समूहका संयोजक गोविन्द खड्काले नेपालका बालबालिकाका प्रमुख सवालका विषयमा कार्यपत्र प्रस्तुत गर्दै नेपालको बालबालिकाको अबस्था, सरकारी तथ्यांक र बालबालिकाको भविश्य निर्धारणमा मिडियाको भूमिकाकाबारेमा चर्चा गर्नभयो ।
राजनीतिक दलको कार्यक्रमदेखि जेनजी आन्दोलनसम्म बालबालिकाको प्रयोगले ल्याएको मानसिक र शारीरिक समस्याकासाथै शिक्षा, स्वास्थ्य, बाल अधिकारका क्षेत्रमा सहभागि बिभिन्न सञ्चार माध्यममा कार्यरत सञ्चारकर्मीहरुले समाचारमा उठाउनु पर्ने विषयहरु माथि चर्चा गर्नु भएको थियो ।
कार्यक्रममा सिविसका परियोजना संयोजक उमंग मैनालीले बालश्रम, जोखिममा रहेका बालबालिका, उनीहरुको शिक्षा, स्वास्थ्यको सवाल, उद्धार गरिएका बालबालिका, यौन दुव्र्यबहारमा परेका बालबालिकाका लागि गरिएका कानूनी सहायता, अभिभावक जिविका पार्जन परियोजना लगायतकाबारेमा चर्चा गर्दै सञ्चार माध्यमले बालबालिकाको विषयलाई उठान गर्न सके समास्या समाधानमा राज्यर्ला समेत दबाब पुग्ने बताउनुभयो ।
“घटना व्यवस्थापन र बाल संरक्षण प्रणाली कार्यान्वयन” विषयक विशेष छलफल कार्यक्रम सम्पन्न
काठमाडौं, ३ मङ्सिर : “हामी यौन दुव्र्यबहारमा परेका छौँ, हामी श्रम श्रोषणमा परेका छौँ, हामी घर, परिवार, विद्यालय, रोजगारदाता, सार्वजनिक यातायात, सडक कतै सुरक्षित छैनौ, न्याय र सुरक्षा खोज्न कहाँ जाऔँ सरकार ?”
आज अन्तर्राष्ट्रिय बाल दिवस–२०२५ को अवसरमा “मेरो दिन, मेरो अधिकार” भन्ने अन्तर्राष्ट्रिय नारा र “बालबालिकामा लगानीः सुनिश्चित भविष्यको थालनी” भन्ने राष्ट्रिय नाराका साथ राष्ट्रिय बाल अधिकार परिषद र सिबिसलगायत बिभिन्न राष्ट्रियस्तरका गैर–सरकारी संस्थाहरूको संयुक्त आयोजनामा सम्पन्न “घटना व्यवस्थापन र बाल संरक्षण प्रणाली कार्यान्वयन” विषयक विशेष छलफल कार्यक्रममा बालबालिकाको आवाजले सहभागिहरुलाई स्तब्ध बनायो ।
कार्यक्रममा सहभागि सरकारी अधिकारी एवं स्थानीय तहका बालकल्याण अधिकारीहरुलाई २५ संघसंस्थामा एवं बालक्लबमा आबद्ध बालबालिकाहरुको आवाजमा उठेका प्रश्नले बालबालिका घरदेखि सडकसम्म असुरक्षित रहेको प्रष्ट्यायो ।
कार्यक्रममा सिविसकी मनिता धरेलले यौन दुव्र्यबहारमा परेकी १४ वर्षीया बालिकाको हकमा जिल्ला अदालतले पीडकलाई १८ वर्षको कैद फैसला गरेपनि केहीदिन अगाडि उच्च अदालत पाटनले एक संस्थाले जोहरी दिएको बाहना बनाउँदै पीडकलाई सफाई दिएपछि अब बालिकाले न्याय खोज्न कहाँ जाने भन्दै प्रश्न गर्नुभयो ।
टोखा नगरपालिकाकी आशा नेपालकी सोनु थापाले भन्नुभयो, “आमाले पाँच बिवाह गरि, पाँच पतिबाट पाँच सन्तान भए, बालिकाको बाबु को हो थाहा छैन, मानव बेचबिखनमा परेकी बालिकाको उद्धार गरि संस्थामा राखेर अहिले १२ कक्षा पढ्दैछिन् तर स्थानीय तहले आमाको नाममा जन्म दर्ता गर्न नमान्दा समस्या आएको छ, अब न्याय खोज्न कहाँ जाने ?”
“आमाले अर्कैसंग गईन्, बाबुले अर्की बिहे गरे, एक बालिका मामाघरको आश्रयमा पुगिन । आर्थिक अबस्था कमजोर मामाको छोराको उपचार र बाच्ने आधार खोज्दै बालिका एक रेष्टुरेष्टमा काम गर्न पुगिन्, त्यहीँ एक नेताले डर, त्रास र उपचारको लोभ देखाएर दुव्र्यबहार गरे, उनी गर्भवती भईन्, अहिले शक्ति समूहमा आठ महिनाको बच्चासहित आश्रित छिन् तर पीडकलाई एकवर्ष वित्दा पनि पक्राउ गरिएको छैन, सुत्केरी बालिका र जन्मेको बालकको जन्म दर्तासमेत बनेन, अब परिचय र  न्याय खोज्न कहाँ जाने ?” बाला भट्टराईले गुनासो गर्नुभयो ।
कार्यक्रममा निस्किएका यस्ता आवाज त प्रतिनिधि पात्र मात्रै हुन् । बालक कृष्ण साहले सडकदेखि सार्वजनिक यातायातमा बालिका असुरक्षित रहेको, एकता बाल क्बलकी पासाङ्ग डोल्मा तामाङ्गले बस र आफू काम गर्ने पार्टी प्यालेसमा दुव्र्यबहार सहनु परेकोे, एकता बाल क्लबकै सोनिया तामाङ्गले जिविकोपार्जनका लागि रेष्टुरेष्टमा काम गर्दा शारीरिक, मानसिक र श्रम शोषण भएको भन्दै न्याय पाउन नसकेको गुनासो गर्नुभयो ।
बालहिंसा तथा दुव्र्यवहार रोकथाम, घटना व्यवस्थापन र नीतिगत सहकार्यकाबारेमा सरकारी निकायहरुसंग भएको छलफलमा राष्ट्रिय बाल अधिकार परिषद्की सदस्य–सचिव इन्द्रादेवी ढकालले परिषद्मा आफू आएपछि ३५ वटा नागरिकता–सम्बन्धी समस्या समाधान गरेको बताउदै स्थानीय तहलाई दिएको अधिकारलाई टेकेर स्थानीयस्तरमै धेरै समस्या समाधान गर्न सकिने बताउनुभयो ।
वागमती प्रदेश बालअधिकार समितिका सदस्य प्रकाश खतिवडाले प्रदेश सरकारले प्रत्येक स्थानीय तहलाई बालश्रम, बालविाह मुक्त गरि बालमैत्री स्थानीय सरकार घोषणाको अभियान चलाएको बताउदै प्रत्येक वडा, विद्यालयमा गठन भएका बाल क्बलबाट समस्याका पहिचान गरि समाधानमा लैजानु पर्ने बताउनुभयो । उहाँले प्रदेश सरकारले आमाबाबु बिहिन बालबालिकालाई मासिक दुई हजार र कोरोनामा बाबुआमा दुबै गुमाएका बालबालिकालाई मासिक रु. तीन हजार रकम स्थानीय तहमार्फत वितरण गरेको बताउनुभयो ।
कार्यक्रममा सूर्यविनायक नगरपालिकाकी बालकल्याण अधिकारी विजया सुवेदीले परिवारबाटै बलात्कारमा परेकी बालिकालाई न्याय दिन शक्ति समूहसंग मिलेर नगरपालिका अदालतमा लडिरहेको बताउनुभयो । टोखा नगरपालिककी बालकल्याण अधिकारी निर्जला रेग्मीले बालबालिका घर परिवारबाटै असुरक्षित रहेको भन्दै हजुरबुबाबाट बलात्कारमा परेकी नातिनीलाई बल्ल न्याय दिलाएपनि बालिका परिवारबाट बिहिस्कारमा परेको बताउनुभयो ।
ललितपुर महानगरपालिकाकी बालकल्याण अधिकारी सरिता महर्जनले सात वर्षकी छोरी पाँच वर्षदेखि आफ्नै बाबुबाटै दुव्र्यबहारमा परेकी बालिकालाई न्याय दिलाउन उनकै आमाले उजुरी दिन नमान्दा समस्या आएको सुनाउनुभयो ।
काठमाडौं महानगरपालिकी बालकल्याण अधिकारी विनिता शर्माले महानगरले यसवर्ष ८१ जना बालबालिकाको उद्धार गरेको, ३३ जनालाई महानगरको संरक्षणमा राखेको, ४७ जनालाई परिवारसंग पुर्नमिलन गराएकोे बताउदै आफ्नो स्थानीय तहमा बालअधिकार हननका घट्नानै घट्न नदिन कार्य गर्नुपर्ने आवश्यकता औल्याउनुभयो ।
कार्यक्रममा कागेश्वरी मनहरा नगरपालिकाकी बालकल्याण अधिकारी सविना श्रेष्ठ, चन्द्रागिरी नगरपालिकाकी सहायक महिला विकास अधिकृत विष्णुकुमारी बास्कोटा, बालबालिका खोतलास समन्वय केन्द्र (१०४) का सन्तोष चन्द लगायतले बालबालिकाको हक अधिकारका सम्बन्धमा कानूनी पाटोमा अझै चुनौती रहेको औल्याउँदै वडाबाट व्यबसथा अनुसारको सिफारिस उपलब्ध नगराउँदा पनि समस्याहरु आएको बताउनुभयो ।
बालिका जितिशा विष्टको अध्यक्षतामा सम्पन्न कार्यक्रममा सिविस बाल सल्लाहकार समितिका सचिव धिरेन्द्र बी.सी, गैर–सरकारी संस्था वोचकी कमला सुनारलगायत बाल अधिकारका क्षेत्रका कार्यरत संस्थाहरुका प्रतिनिधिहरुले सरकारले बाल संरक्षणका लागि सरकार, नागरिक समाज र सञ्जालहरुबीच सहकार्य आवश्यक रहेको औल्याउनुभयो ।