“घटना व्यवस्थापन र बाल संरक्षण प्रणाली कार्यान्वयन” विषयक विशेष छलफल कार्यक्रम सम्पन्न
काठमाडौं, ३ मङ्सिर : “हामी यौन दुव्र्यबहारमा परेका छौँ, हामी श्रम श्रोषणमा परेका छौँ, हामी घर, परिवार, विद्यालय, रोजगारदाता, सार्वजनिक यातायात, सडक कतै सुरक्षित छैनौ, न्याय र सुरक्षा खोज्न कहाँ जाऔँ सरकार ?”
आज अन्तर्राष्ट्रिय बाल दिवस–२०२५ को अवसरमा “मेरो दिन, मेरो अधिकार” भन्ने अन्तर्राष्ट्रिय नारा र “बालबालिकामा लगानीः सुनिश्चित भविष्यको थालनी” भन्ने राष्ट्रिय नाराका साथ राष्ट्रिय बाल अधिकार परिषद र सिबिसलगायत बिभिन्न राष्ट्रियस्तरका गैर–सरकारी संस्थाहरूको संयुक्त आयोजनामा सम्पन्न “घटना व्यवस्थापन र बाल संरक्षण प्रणाली कार्यान्वयन” विषयक विशेष छलफल कार्यक्रममा बालबालिकाको आवाजले सहभागिहरुलाई स्तब्ध बनायो ।
कार्यक्रममा सहभागि सरकारी अधिकारी एवं स्थानीय तहका बालकल्याण अधिकारीहरुलाई २५ संघसंस्थामा एवं बालक्लबमा आबद्ध बालबालिकाहरुको आवाजमा उठेका प्रश्नले बालबालिका घरदेखि सडकसम्म असुरक्षित रहेको प्रष्ट्यायो ।
कार्यक्रममा सिविसकी मनिता धरेलले यौन दुव्र्यबहारमा परेकी १४ वर्षीया बालिकाको हकमा जिल्ला अदालतले पीडकलाई १८ वर्षको कैद फैसला गरेपनि केहीदिन अगाडि उच्च अदालत पाटनले एक संस्थाले जोहरी दिएको बाहना बनाउँदै पीडकलाई सफाई दिएपछि अब बालिकाले न्याय खोज्न कहाँ जाने भन्दै प्रश्न गर्नुभयो ।
टोखा नगरपालिकाकी आशा नेपालकी सोनु थापाले भन्नुभयो, “आमाले पाँच बिवाह गरि, पाँच पतिबाट पाँच सन्तान भए, बालिकाको बाबु को हो थाहा छैन, मानव बेचबिखनमा परेकी बालिकाको उद्धार गरि संस्थामा राखेर अहिले १२ कक्षा पढ्दैछिन् तर स्थानीय तहले आमाको नाममा जन्म दर्ता गर्न नमान्दा समस्या आएको छ, अब न्याय खोज्न कहाँ जाने ?”
“आमाले अर्कैसंग गईन्, बाबुले अर्की बिहे गरे, एक बालिका मामाघरको आश्रयमा पुगिन । आर्थिक अबस्था कमजोर मामाको छोराको उपचार र बाच्ने आधार खोज्दै बालिका एक रेष्टुरेष्टमा काम गर्न पुगिन्, त्यहीँ एक नेताले डर, त्रास र उपचारको लोभ देखाएर दुव्र्यबहार गरे, उनी गर्भवती भईन्, अहिले शक्ति समूहमा आठ महिनाको बच्चासहित आश्रित छिन् तर पीडकलाई एकवर्ष वित्दा पनि पक्राउ गरिएको छैन, सुत्केरी बालिका र जन्मेको बालकको जन्म दर्तासमेत बनेन, अब परिचय र  न्याय खोज्न कहाँ जाने ?” बाला भट्टराईले गुनासो गर्नुभयो ।
कार्यक्रममा निस्किएका यस्ता आवाज त प्रतिनिधि पात्र मात्रै हुन् । बालक कृष्ण साहले सडकदेखि सार्वजनिक यातायातमा बालिका असुरक्षित रहेको, एकता बाल क्बलकी पासाङ्ग डोल्मा तामाङ्गले बस र आफू काम गर्ने पार्टी प्यालेसमा दुव्र्यबहार सहनु परेकोे, एकता बाल क्लबकै सोनिया तामाङ्गले जिविकोपार्जनका लागि रेष्टुरेष्टमा काम गर्दा शारीरिक, मानसिक र श्रम शोषण भएको भन्दै न्याय पाउन नसकेको गुनासो गर्नुभयो ।
बालहिंसा तथा दुव्र्यवहार रोकथाम, घटना व्यवस्थापन र नीतिगत सहकार्यकाबारेमा सरकारी निकायहरुसंग भएको छलफलमा राष्ट्रिय बाल अधिकार परिषद्की सदस्य–सचिव इन्द्रादेवी ढकालले परिषद्मा आफू आएपछि ३५ वटा नागरिकता–सम्बन्धी समस्या समाधान गरेको बताउदै स्थानीय तहलाई दिएको अधिकारलाई टेकेर स्थानीयस्तरमै धेरै समस्या समाधान गर्न सकिने बताउनुभयो ।
वागमती प्रदेश बालअधिकार समितिका सदस्य प्रकाश खतिवडाले प्रदेश सरकारले प्रत्येक स्थानीय तहलाई बालश्रम, बालविाह मुक्त गरि बालमैत्री स्थानीय सरकार घोषणाको अभियान चलाएको बताउदै प्रत्येक वडा, विद्यालयमा गठन भएका बाल क्बलबाट समस्याका पहिचान गरि समाधानमा लैजानु पर्ने बताउनुभयो । उहाँले प्रदेश सरकारले आमाबाबु बिहिन बालबालिकालाई मासिक दुई हजार र कोरोनामा बाबुआमा दुबै गुमाएका बालबालिकालाई मासिक रु. तीन हजार रकम स्थानीय तहमार्फत वितरण गरेको बताउनुभयो ।
कार्यक्रममा सूर्यविनायक नगरपालिकाकी बालकल्याण अधिकारी विजया सुवेदीले परिवारबाटै बलात्कारमा परेकी बालिकालाई न्याय दिन शक्ति समूहसंग मिलेर नगरपालिका अदालतमा लडिरहेको बताउनुभयो । टोखा नगरपालिककी बालकल्याण अधिकारी निर्जला रेग्मीले बालबालिका घर परिवारबाटै असुरक्षित रहेको भन्दै हजुरबुबाबाट बलात्कारमा परेकी नातिनीलाई बल्ल न्याय दिलाएपनि बालिका परिवारबाट बिहिस्कारमा परेको बताउनुभयो ।
ललितपुर महानगरपालिकाकी बालकल्याण अधिकारी सरिता महर्जनले सात वर्षकी छोरी पाँच वर्षदेखि आफ्नै बाबुबाटै दुव्र्यबहारमा परेकी बालिकालाई न्याय दिलाउन उनकै आमाले उजुरी दिन नमान्दा समस्या आएको सुनाउनुभयो ।
काठमाडौं महानगरपालिकी बालकल्याण अधिकारी विनिता शर्माले महानगरले यसवर्ष ८१ जना बालबालिकाको उद्धार गरेको, ३३ जनालाई महानगरको संरक्षणमा राखेको, ४७ जनालाई परिवारसंग पुर्नमिलन गराएकोे बताउदै आफ्नो स्थानीय तहमा बालअधिकार हननका घट्नानै घट्न नदिन कार्य गर्नुपर्ने आवश्यकता औल्याउनुभयो ।
कार्यक्रममा कागेश्वरी मनहरा नगरपालिकाकी बालकल्याण अधिकारी सविना श्रेष्ठ, चन्द्रागिरी नगरपालिकाकी सहायक महिला विकास अधिकृत विष्णुकुमारी बास्कोटा, बालबालिका खोतलास समन्वय केन्द्र (१०४) का सन्तोष चन्द लगायतले बालबालिकाको हक अधिकारका सम्बन्धमा कानूनी पाटोमा अझै चुनौती रहेको औल्याउँदै वडाबाट व्यबसथा अनुसारको सिफारिस उपलब्ध नगराउँदा पनि समस्याहरु आएको बताउनुभयो ।
बालिका जितिशा विष्टको अध्यक्षतामा सम्पन्न कार्यक्रममा सिविस बाल सल्लाहकार समितिका सचिव धिरेन्द्र बी.सी, गैर–सरकारी संस्था वोचकी कमला सुनारलगायत बाल अधिकारका क्षेत्रका कार्यरत संस्थाहरुका प्रतिनिधिहरुले सरकारले बाल संरक्षणका लागि सरकार, नागरिक समाज र सञ्जालहरुबीच सहकार्य आवश्यक रहेको औल्याउनुभयो ।
अन्तर्राष्ट्रिय सामराज्यवादीहरुले नङ्ग्रा गाडेका छन् : नेकपा एमाले पोलिटब्युरो सदस्य महेश बस्नेत

काठमाडौं, ३ मंसिर । नेकपा एमाले पोलिटब्युरो सदस्य महेश बस्नेतले सरकारले ‘लोकतान्त्रिक व्यवस्थामाथिको नियोजित आक्रमण’ गरेको भन्दै कडा आपत्ति जनाउनुभएको छ।

प्रेस चौतारी नेपाल केन्द्रीय कार्यालयमा बुधबार आयोजित पत्रकार सम्मेलनमा बस्नेतले देशको वर्तमान अवस्था ‘अत्यन्त जटिल’ रहेको उल्लेख गर्दै अन्तर्राष्ट्रिय शक्तिहरूले नेपालमा हस्तक्षेप बढाएको दाबी गर्नुभयो। राष्ट्रवाद र विकासको पक्षमा उभिएका भनि हिँड्ने केही शक्ति पनि छद्मरूपमा लोकतन्त्र समाप्त पार्ने खेलमा सक्रिय रहेको बस्नेतले बताउनुभयो ।

राष्ट्रिय युवा संघ नेपाल मधेस प्रदेशको कार्यक्रममा सहभागी हुन बारा जान लाग्नु भएका पार्टी महासचिव शंकर पोखरेल तथा बस्नेतसहितका नेताहरू विमानस्थलतर्फ प्रस्थान गर्ने क्रममा जेनजी समूहका नाममा केही युवाले सिमरा विमानस्थलमा प्रदर्शन गरी काठमाडौँ–बारा उडान अवरुद्ध पारे पछि आयोजना गरेको पत्रकार सम्मेलनमा बोल्दै बस्नेतले अहिले अन्तर्राष्ट्रिय सामराज्यवादीहरुले देशमा नङ्ग्रा गाडेका बताउनुभयो । उहाँले भन्नुभयो, ‘आज देशको अवस्था जटिल छ, अन्तर्राष्ट्रिय सामराज्यवादीहरुले नङ्ग्रा गाडेका छन्, आफूलाई राष्ट्रवादी, विकासवादी र जनताको पक्षधर भन्ने शक्ति पनि छद्म भेषमा छन्, उनीहरूले यो लोकतन्त्रलाई समाप्त पार्न चाहेका छन्, विधिको शासन, दलीय व्यवस्था र राजनीतिक दललाई समाप्त नपारी आफ्नो राज हुँदैन भन्ने बुझेका छन् ।’

जेनजी समूहका नाममा देशलाई अस्थिर बनाउने गतिविधि भइरहेको कुरा दैनिक घटनाक्रमले पुष्टि गर्दै गएको उहाँले बताउनुभयो । हिजो एमालेले यो कुरा गर्दा गाली गर्नहरुले पनि दुई महिनाको बिचमा यो कुरा बुझेका उहाँको भनाइ छ । ‘सुशीला कार्की नेतृत्वको सरकार जेनजी आन्दोलनको आडमा खच्चड चढेर हिँडेको छ, अहिलेको सरकारसँग पीडा बोकेका परिवार र घाइतेहरू समेत खुसी छैनन्, दलीय व्यवस्थाको विकल्पको रूपमा गैरदलीय र निरङ्कुशहरू शासनमा जाँदा देशको हविगत भएको छ’, बस्नेतले भन्नुभयो ।

दुर्गा प्रसाईँको मध्यराति भएको पक्राउ गलत भएको उल्लेख गर्दै उहाँले प्रसाईँले जेनजीका नाममा रहेको विदेशी चलखेलबारे खुलासा गरेकै कारण पक्राउ गरिएको दाबी गर्नुभयो। सरकार अभिव्यक्ति स्वतन्त्रताको विरुद्ध उभिएको उहाँको भनाइ छ ।

सरकारको समग्र भूमिकामाथि प्रश्न उठाउँदै उहाँले हालको सरकारले आन्दोलनमा भएको आगजनी तथा तोडफोडका प्रमाण नष्ट गर्न खोजिरहेको बताउनुभयो । सरकारका प्रधानमन्त्री र मन्त्रीका व्यवहारबाट पीडित तथा घाइते परिवारहरू समेत असन्तुष्ट रहेका र दलीय व्यवस्थाको विकल्पका नाममा गैर दलीय निरङ्कुशता थोपर्ने खतरा बढेको उहाँको भनाइ छ ।

नेपाल विद्युत् प्राधिकरणका कार्यकारी निर्देशक हुँदा अन्तरिम सरकारका मन्त्री कुलमान घिसिङले अन्तर्देशीय प्रसारण लाइनमा ४३ करोड रुपैयाँ भ्रष्टाचार गरेको आरोप लगाउँदै बस्नेतले डडेलधुराको रकम सारेर निकटका कम्पनीलाई फाइदा पुर्‍याउन धुलिखेलको सडकमा पैसा ल्याएको बताउनुभयो ।

त्यसै गरी रास्वपामा गएर उपाध्यक्ष हुँदै प्रधानमन्त्री बनेर सत्ता कब्जा गर्न खोजिएकोमा असफल भएपछि कुलमानले नयाँ दल घोषणा गर्ने तयारी गरेको उहाँको धारणा छ । यस अघि सुमना श्रेष्ठ, बालेन साह, सुधन गुरुङ लगायतलाई समेटेर दल बनाउने योजनामा पनि कुलमान असफल भएका बस्नेतले बताउनुभयो । कतै पनि सफल नभएपछि कुलमान अहिले उज्यालो नेपाल पार्टी दर्ता गर्न पुगेको बस्नेतको भनाइ छ । हिजो दल विरुद्ध कठोर टिप्पणी गर्नेहरू नै आज नयाँ पार्टी खोल्न आतुर हुनुले उनीहरूको सत्ता स्वार्थ प्रष्ट भएको बस्नेतको धारणा छ ।

सरकारले देशलाई जेनजी युवाका नाममा आतङ्कित बनाउने प्रयास गरिरहेको बताउँदै उहाँले प्रहरी प्रशासनको मनोबल अत्यन्त कमजोर रहेको टिप्पणी गर्नुभयो। सिमरा विमानस्थल बन्द हुनु २०–३० जनाको हल्लाले पनि महत्त्वपूर्ण संरचना ठप्प पार्ने स्थितिमा पुगेको उदाहरण रहेको बताउँदै बस्नेतले प्रधानमन्त्री सुशीला कार्कीको नेतृत्वमा रहेको सरकार देशमा अन्यौलता र अस्थिरता बढाउने उद्देश्यले गठन गरिएको दाबी गर्नुभयो। ‘स्टनबाजी गरेर देश चलाउन खोज्ने प्रवृत्तिले राज्यलाई ध्वस्त पार्दै छ, त्यसैले अब संसद् पुनर्स्थापना हुनु आवश्यक छ’, बस्नेतले भन्नुभयो ।

देश जोगाउन ‘राष्ट्रिय सुरक्षा फोर्स’ गठन गर्ने तयारी भइरहेको जानकारी दिँदै बस्नेतले मंसिर ६ गते एमालेले ठुलो सभा गर्दै सरकारलाई स्पष्ट राजनीतिक दबाब दिने बताउनुभयो। त्यो दबाबले कार्की नेतृत्वको सरकार ढल्ने उहाँले दाबी गर्नुभयो ।

पार्टीभित्र केही नेताहरू विरोधी शक्तिको लहैलहैमा लाग्नु अस्वीकार्य रहेको उल्लेख गर्दै उहाँले सबैले मिलेर पार्टी बलियो बनाउनुपर्ने र यस पटक अध्यक्षमा केपी शर्मा ओलीलाई नै निरन्तरता दिनुपर्ने धारणा प्रस्तुत गर्नुभयो।

राजनीतिक दलले कार्यक्रम गर्न प्रमुख जिल्ला अधिकारीसँग लाइन लगेर स्वीकृति लिनु नपर्ने बताउँदै बस्नेतले प्रमुख जिल्ला अधिकारीलाई जानकारी भइसकेको र आन्दोलन पूर्णतः शान्तिपूर्ण हुने विश्वास व्यक्त गर्नुभयो। उहाँले भन्नुभयो, ‘सरकार शान्तिपूर्ण कार्यक्रम गर्न दिन्छ भन्ने आशा राखेका छौँ, अहिले नै नकारात्मक पूर्वानुमान गर्नु हुँदैन, एमालेलाई रोक्न खोजेर रोकिने अवस्था छैन।’

मंसिर ६ गते एमालेले गर्ने शान्तिपूर्ण र्‍यालीकै माध्यमबाट ‘शान्तिपूर्ण प्रदर्शन कस्तो हुन्छ : केपी शर्मा ओली

काठमाडौं, मंसिर ३ । नेकपा एमालेका अध्यक्ष तथा पूर्व प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले बारामा विमानस्थलमा तोडफोड गर्दै एमालेको सभा अवरुद्ध गर्न खोज्ने समूहलाई ‘जेनजी’का नाममा पहिचान गर्न खोजिए पनि उनीहरू वास्तविकतामा अपराधी, असामाजिक र राष्ट्र विरोधी भएको टिप्पणी गर्नुभएको छ।

बुधबार च्यासलमा आयोजित एमाले स्थानीय विकास विभागको ‘स्थानीय तहका जनप्रतिनिधिको भूमिका’ विषयक अन्तरक्रिया कार्यक्रममा उहाँले बारामा देखिएको व्यवहारले लोकतान्त्रिक अभ्यास, शान्ति–सुरक्षा र राष्ट्रिय हितमै चोट पुर्‍याएको बताउनुभयो। ‘यी सामाजिक तत्त्व होइनन्, असामाजिक तत्त्व हुन् , अराष्ट्रिय, देशद्रोही तत्त्व हुन्,’ उहाँले कडा शब्दमा प्रतिक्रिया जनाउनुभयो।

उहाँले मंसिर ६ गते एमालेले गर्ने शान्तिपूर्ण र्‍यालीकै माध्यमबाट ‘शान्तिपूर्ण प्रदर्शन कस्तो हुन्छ’ भन्ने देखाइने उल्लेख गर्दै पछिल्लो समय लुटपाट, तोडफोड र आगजनीमै सीमित र्‍यालीहरूको अस्वाभाविकता बढ्दै गएको टिप्पणी गर्नुभयो।

राष्ट्रिय झण्डा फहराउने प्रतीक भएको बताउँदै उहाँले अपराध गर्ने समूहहरूले झण्डालाई ओढेर दुरुपयोग गरेको बताउनुभयो । झण्डा उनीहरूले आफ्नो पहिचानका लागि ओढेका ओलीको भनाइ छ ।

पार्टीभित्रको अनुशासन र ऐक्यबद्धताको सन्दर्भमा उहाँले हालको संवेदनशील राजनीतिक चरणमा सबै नेता–कार्यकर्ता एकढिक्का हुनुपर्नेमा जोड दिनुभयो। ‘केही साथीहरू अहिले विरोधीको लहैलहैमा लागेर अन्तरसंघर्ष भन्छन्, के हो अन्तरसंघर्ष भनेको ?’ उहाँले चेतावनी दिनुभयो।

देशका लागि लड्न सक्ने, दृढ सङ्कल्पका साथ अघि बढ्ने राजनीतिक शक्ति आवश्यक रहेको उल्लेख गर्दै उहाँले अहङ्कारमा भरिएका व्यक्तिहरूलाई थुपारेर देश बन्न नसक्ने टिप्पणी गर्नुभयो। ‘वृद्धाश्रम बनाएर पार्टी चल्दैन,’ उहाँले व्यङ्ग्य गर्दै भन्नुभयो।

माओवादी केन्द्रका अध्यक्ष प्रचण्डप्रति टिप्पणी गर्दै उहाँले ‘प्रचण्डका साथीहरू नै अहिले उहाँलाई घेरेर सिद्ध्याउने’ भन्दै वर्तमान राजनीतिक परिस्थितिमा सतर्क रहन आवश्यक रहेको बताउनुभयो।

उहाँले राजनीतिक दौडमा नचिप्लन नेताहरूलाई आग्रह गर्नुभयो । देश निर्माणको जिम्मेवारी सबैले आफ्नै पुस्ताकै हातले वहन गर्नुपर्नेमा उहाँले जोड दिनुभयो ।