भक्तपुर अस्पताललाई सफलता, एक सातामा विशिष्टिकृत दुई शल्यक्रिया

इतिहास, संस्कृति र पहिचानलाई दस्तावेजीकरण गर्ने ‘ताथली : भूगोलदेखि लोकसंस्कृतिसम्म’ पुस्तक विमोचन

पुस्तकका लेखक तथा अनुसन्धानकर्ता हरिसुन्दर छुकांले आफ्नो लेखकीय मन्तव्यमा ताथली ऐतिहासिक, धार्मिक, सांस्कृतिक तथा पुरातात्त्विक दृष्टिले अत्यन्तै महत्वपूर्ण बस्ती भए पनि यसका विविध पक्ष समेटिएको समग्र दस्तावेजको अभाव रहेको बताए। यही आवश्यकता महसुस गर्दै भूगोलदेखि लोकसंस्कृतिसम्मका विषयलाई एउटै कृतिमा समेट्ने प्रयास गरिएको उनले बताउनुभयो ।

नगर प्रमुख वासुदेव थापाद्धारा सूर्यविनायक नगरपालिकालाई बालमैत्री स्थानीय शासनयुक्त वडा घोषणा,

भक्तपुर, १२ असार : सूर्यविनायक नगरपालिकालाई बालमैत्री स्थानीय शासनयुक्त घोषणा अभियान सुरु भएको छ । आज सूर्यविनायक नगरपालिकाका प्रमुख वासुदेव थापाले सूर्यविनायक नगरपालिका वडा नं. ७ गुण्डुलाई बालमैत्री स्थानीय शासनयुक्त वडा घोषणा गरि प्रमाणपत्र प्रदान गर्नुभयो ।

सरकारले तयार पारेको बालमैत्री स्थानीय शासन कार्यान्वयन निर्देशिका, २०७८ ले तय गरेको ५१ सूचक पुरा गरेसंगै नगरपालिकाले यहाँका प्रत्येक वडालाई बालमैत्री स्थानीय शासनयुक्त वडा घोषणा अभियान आजबाट सुरु गरेको नगर प्रमुख थापाले बताउनुभयो ।

यही साताभित्र नगरपालिकाको १० वटै वडालाई बालमैत्री स्थानीय शासनयुक्त वडा घोषणा अभियान पुरा गर्ने बताउदै उहाँले नगरपालिकाले प्रत्येक वडामा बाल सञ्जाल गठन गरि ५१  सूचक पुरा गर्न सफल भएको बताउनुभयो । उहाँले सूर्यविनायकका सबै वडा घोषणा सम्पन्न गरि वामती प्रदेशको अनुगमन एवं निरिक्षण सम्पन्न गरेपछि आउँदो भदौ भित्र नगरपालिकालाई पनि बालमैत्री स्थानीय शासनयुक्त पालिका घोषणा गर्ने बताउनुभयो ।

सूर्यविनायक नगरपालिकाकी उपप्रमुख सरिता तिम्सिना भट्टराईले नगरपालिकाले बालबालिकादेखि महिला मैत्री, युवा मैत्री रुपमा बिभिन्न कार्यक्रमहरु सञ्चालन गर्दै आएको र अब बालमैत्री स्थानीय शासनयुक्त वडा र नगरपालिका घोषणा कार्यक्रममा आइपुगेको बताउनुभयो ।

नगरपालिकाका प्रवक्ता एवं नगरपालिकाका सामाजिक विकास समितिका संयोजक एवं वडा नं. ७ का वडाध्यक्ष रविन्द्र सापकोटाले आज वडा नं. ७ गुण्डुलाई बालमैत्री स्थानीय शासनयुक्त घोषणा गरेको बताउदै बालबालिकाको बिभिन्न प्रस्तुतीहरु समेत सम्पन्न भएको बताउनुभयो ।

घोषणा गर्नका लागि पुरा गर्नुपर्ने सूचकहरुमध्ये बालविवाह, बालश्रम, हिंसा पूर्ण रूपमा निषेधित हुनुपर्ने, सबै बालबालिकाको जन्मदर्ता, विद्यालय भर्ना र गुणस्तरीय स्वास्थ्य सेवामा पहुँच सुनिश्चित हुनुपर्ने प्राबधान सबै वडाले पुरा गरेको उहाँले बताउनुभयो ।

बाल बचाउ शिर्षकमा पुरा गर्नु पर्ने १४ वटा सूचकहरु जस्तै गर्भवती महिलाले सातपटक स्वास्थ्य जाँच गराएको हुनुपर्ने, टिटानस विरुद्धको खोप र आइरन चक्की खाएको हुनुपर्ने.दक्ष स्वास्थ्यकर्मीबाट सुरक्षित सुत्केरी गराएको हुनुपर्ने, बालबालिकालाइ पर्ण खाप लगाको हुनुपर्ने सूचक समेत पुरा गरेको उहाँले बताउनुभयो ।

बाल संरक्षणका १० वटा सूचकहरु बालविवाह पूर्ण रूपमा निषेध हुनुपर्ने, बालश्रम मुक्त वडा हुनुपर्ने.बालबालिका विरुद्ध हुने शारीरिक, मानसिक वा यौनजन्य हिंसा र दुव्र्यवहार पूर्ण रूपमा रोकिएको हुनुपर्ने, सडक बालबालिका वा बेवारिसे अवस्थामा रहेका बालबालिकाको संरक्षण र पुनःस्थापना भएको हुनुपर्ने व्यबस्था पुरा गरेको प्रवक्ता समेत रहेको सापकोटाले बताउनुभयो ।

बाल विकासकाबारेमा ६ वटा सूचकहरु जन्मिएका सबै बालबालिकाको जन्मदर्ता हुनुपर्ने, विद्यालय जाने उमेरका सबै बालबालिको विद्यालय भर्ना हुनुपर्ने, विद्यालय र समुदायमा बालमैत्री तथा लैङ्गिक मैत्री (छात्राका लागि छुट्टै) शौचालय र स्वच्छ खानेपानीको व्यबस्था हुनुपर्ने, टोल, विद्यालय र वडा स्तरमा बाल क्लब तथा बाल सञ्जालहरू गठन भई सक्रिय हुनुपर्ने .स्थानीय तहको योजना तर्जुमा प्रक्रियामा बालबालिकाको अर्थपूर्ण सहभागिता हुनुपर्ने व्यबस्था समेत सबै वडाले पुरा गरेको उहाँले बताउनुभयो ।

बालबालिकाका क्षेत्रमा लक्षित बजेट व्यबस्था हुनुपर्ने, सबै कार्यालय बालमैत्री र अपाङ्गतामैत्री हुनुपर्ने, विपद् व्यवस्थापन योजनामा बालबालिकाको सुरक्षा र आवश्यकतालाई प्राथमिकता दिइएको छ । कार्यक्रममा जिल्ला समन्वय समितिका कार्यबाहक सभापति सुजाता बाडे, वडा नं. २ का वडाध्यक्ष प्रदीप कार्कीलगायतले नगरपालिकाले सरकारको अभियानलाई पुरा गरेको बताउनुभयो ।

कार्यक्रममा बालमैत्री स्थानीय शासन युक्त वडा घोषणा अभियानमा सहयोग पुर्याउने वडा बाल सन्जाल नगर बाल सन्जाल, बिद्यालयहरु, स्वास्थ संस्था स्वयंसेबिकाहरु, खानेपानी समिति, रेडक्रस, सहकारी संस्थाहरु, साँस्कृतिक समुहहरुहरुलाई कार्यक्रममा कदरपत्र प्रदान गरिएको थियो ।

कार्यक्रममा बालबालिकाले आफ्ना रचनाहरु प्रस्तुत गर्नुका साथै बाल नाटक र बिभिन्न साँस्कृतिक प्रस्तुतीले कार्यक्रमहरुलाई रोचक बनाएको थियो । कार्यक्रम उद्घाटन अगाडि गुण्डुको बिभिन्न चोकबाट सुरु भएको बाजागाजा, झाकीसहितको करिब एक हजार जना सहभागि र्याली कार्यक्रम स्थल पुगेको थियो ।

सूचकहरुमध्ये अधिकांशमा ९५ देखि १०० प्रतिशतसम्मको प्रगति हासिल गरेकाले सूर्यवनायकका १० वटा वडालाई औपचारिक रूपमा ‘बालमैत्री स्थानीय शासन युक्त वडा’ घोषणा गरेको हो । सूर्यविनायक नगरपालिकाले विगत वर्षदेखि हालसम्म प्रत्येक वडालाई १० लाखका दरले एक करोड र नगरपालिका रु. ७० लाख गरि कूल एक करोड ७० लाख बजेटको व्यबस्था गरि घोषणा अभियान सुरु गरेको हो ।

सिरुटार वडा कार्यालय कलात्मक रुपमा नयाँ भवन निर्माण हुदै

बकुलहर रत्ननगर अस्पताल चितवनदेखि बिभिन्न जिल्लाका विरामीको भरोसा र बरदान बन्दै

मेसु डा. पौडेल भन्नुहुन्छ, ‘अस्पतालले ओपिडीतर्फ १० वटा विशेषज्ञ सेवाहरु सञ्चालन गरिरहको छ, १० शय्याको हेमो डायलासिस सेवा तीन सिफ्टमा दैनिक ७५ जनासम्म विरामीलाई सेवा दिइरहेका छौं, ६ शय्या थप गर्ने तयारी भइरहेको छ । पाँच शय्याको आईसियू, सेवालगायत २४ घण्टा आकस्मिक सेवा, अर्थोपेडिक सर्जरी, नेपालका ठूला अस्पतालका भन्दा राम्रा र अत्याधुनिक ल्याब यहाँ रहेको छ ।’

उहाँले भन्नुभयो, ‘उद्योग वाणिज्य संघको अध्यक्ष हुँदा उद्योग वाणिज्य संघ र रत्ननगर अस्पतालको साझेदारीमा स्वास्थ्य चौकीलाई अस्पताल बनाउने अभियान सुरु गरेका हौं, त्यसपछि भने धान्याञ्चल महायज्ञ लगाएर एक करोड ६८ लाख रकम संकलन गरि नयाँ भवन निर्माण गरि अस्पतालमा सेवा बिस्तार गर्यौ, अस्पताललाई आजको अबस्थासम्म पुर्याउन स्वीजरल्याण्डको दातृ निकाय शान्ति मेड नेपालको योगदानलाई बिर्सन सकिदैन ।’

सूर्यविनायक वडा नं. ८ सिपाडोलमा सार्वजनिक सुनुवाई सम्पन्न : चौतर्फी बिकासको लहरले फेरियो सिपाडोल

भक्तपुर, २ असार । एक दशक अगाडिसम्म भक्तपुर जिल्लामै निकै पिछडिएको सूर्यविनायक नगरपालिका वडा नं. ८ सिपाडोलले १० वर्षको अन्तरालमा मुहार फेरेको छ ।
स्वास्थ्य सेवा लिन, माध्यमिक शिक्षा एवं उच्च शिक्षा अध्ययन गर्नदेखि त्यहाँ उत्पादन कृषि सामग्रीहरु बजार व्यबस्थापन गर्न भक्तपुरको सूर्यविनायक चोक वा काभ्रेपलाञ्चोकको बनेपा पुग्नु पर्ने बाध्यता रहेको यहाँको बासिन्दाका घरदैलोमा विकासले छोएपछि यहाँको मुहार फेरिएको हो ।

राष्ट्रिय सञ्चार केन्द्र नेपालको आयोजना तथा सूयविनायक नगरपालिकाको सहयोगमा आज वडा कार्यालयमा आयोजना गरेको सार्वजनिक सुनुवाई कार्यक्रममा वडा अध्यक्ष पुष्पराज बस्नेतले विगत १० वर्षको अन्तरालमा सिपाडोलको विकासले यहाँको मुहार फेरेको बताउनुभो ।

वडाध्यक्ष बस्नेतले भन्नुभयो, ‘विकासले गति लिए पछि यस क्षेत्रको मुहार फेरिएको छ, जनताको घर आँगनसम्म पक्कि सडक पुगेको छ, यातायातका साधन घरघरसम्म पुगेका छन्, एक घर एक धारा अभियानले दैलोमै खानेपानी आउँन थालेको छ, सूर्यवनायक गणेश मन्दिरदेखि प्रसिद्ध डोलेश्वर महादेव र आशापुरी महादेवले धार्मिक पर्यटनको विकास भएको छ, विगत चार वर्षमा यस वडामा मात्रै एक अर्ब ५० करोडको बजेट कार्यान्वयनमा ल्याएर यहाँको मुहार फेर्न सफल भएका र्छौ ।’

अहिले गाउँमै उच्च मावि पुगेको, स्वास्थ्यका सबै सुबिधा गाउँमै पुगेको, घरदैलो स्वास्थ्य सेवा पुर्याएको, सडक, शिक्षा, स्वास्थ्य, धार्मिक तथा सांस्कृतिक, पर्यटकीय क्षेत्रको विकास र प्रवद्र्धन लगायतका अन्य सामाजिक सेवा प्रवाहका कार्यहरु गरी जनताको माग, चाहना र आवश्यकताका आधारमा संघ, प्रदेश तथा पालिकाबाट बजेट व्यवस्थापन गरि जनताको तिव्र विकास र समृद्धिप्रतिको चाहनालाई सक्दो पुरा गर्ने प्रयास गरेको उहाँले बताउनुभयो ।

चार वर्षको अन्तरालमा सूर्यपवनायक नगरपालिकाबाट करिब ५० करोड बजेट ल्याएर विकासका कार्यलाई पूर्णता दिएको, त्यस बाहेक स्थानीयवासी एवं वागमति प्रदेशका स्वास्थ्य मन्त्री किरण थापा मगरले वागमती प्रदेश सरकारबाट ल्याएको बजेटदेखि संघीय सरकारबाट आएको बजेटबाट विकास सम्भव भएको बताउनुभयो ।

वडाध्यक्ष बस्नेतले भन्नुभयो, ‘हाम्रो कार्यकालपछि वडामा ४ वटा पुल, ३ वटा ट्रष्ट पुल, वडाका मुख्य मुख्य सडकहरुको निर्माण, कालोपत्रे, ढलान तथा ग्राभेल विच्छ्याउने कार्यदेखि सामुदायीक भवनहरु निर्माण, शान्ति सुरक्षालाई मध्यनजर गर्दै ५५ वटा चोकमा सीसी क्यामेर जडान गर्नुका साथै चार ठाउँमा प्रहरी विट स्थापना गरेका छौं, जेनजी आन्दोलनपछि पूर्ण रुपमा ध्वस्त भएका प्रहरी चौकीको पुनःनिर्माण गरेका छौं । त्यस्तै धार्मिक, संस्कृतिक, सम्पदा संरक्षण, मन्दिर निर्माण, गुम्बा, पाटीपौवाको स्तरउन्नती गरेका छौं भने विभिन्न धार्मिक तथा सांस्कृतिक संस्थाहरुलाई सामग्री वितरण गरी संरक्षण र सम्वद्र्धनमा विशेष जोड दिएका छौं ।’

पौराणीक तथा परम्परागत नामलाई संरक्षण गरिएको जानकारी गराउँदै उहाँले सामुदायीक वन संरक्षण, पार्क निर्माण, खेलमैदान निर्माण, ओपन जिम निर्माण तथा स्तरउन्नतीका कार्यहरु भइरहेको जानकारी गराउनुभयो । सामुदायीक विद्यालयमा आधुनिक प्रविधिको अध्यापन गराउन एआईको पाठ्यक्रम समेत तयार गर्ने क्रममा रहेको उल्लेख गर्दै उहाँले योगको माध्यमबाट नागरिकलाई निरोगी बनाउने कार्यलाई समेत व्यापकमात्रामा बढावा दिइएको बताउनुभयो ।

उहाँले भन्नुभयो, ‘मानसिक स्वास्थ्य तथा तनाव विसर्जनका कार्यहरुलाई टेवा पुर्याइरहेका छौं । युवा, महिला सशक्तीकरण, वालवालिका तथा जेष्ठ नागरिकको लागि आवश्यक बजेट व्यवस्थापन गरेका छौं । गोठ–गोठमा, खेत–खेतमा प्राविधिक पुर्याउने अभियान चलाइरहेका छौं । जसको लागि दुई वटा कृषि सडक स्तरउन्नती भइरहेको छ । उद्योग घर बनेको छ । त्यसको लागि कार्यविधी समेत तयार भइसकेको छ । त्यस्तै कोशेली घर, होमइस्टे सञ्चालन गरी आयआर्जको माध्यमलाई बढावा दिइरहेका छौं, रोजगारीको लागि एक कदम अगाडी बढेका छौं ।’

एक घर, एक खानेपानीको अवधारणा अनुसार वडामा कार्यहरु भइरहेको उल्लेख गर्दै उहाँले वडामा रहेका खानेपानीको स्रोतले नगरपालिका मात्र नभई भक्तपुर जिल्लालाई नै पुग्ने स्रोत रहेको दावी गर्नुभयो । वडामा रहेको खानेपानीको स्रोत व्यवस्थापन गर्न जरुरी रहेको औंल्याउँदै उहाँले खेलकुद र सार्वजनिक यातायातको व्यवस्थापन भएको बताउनुभयो । चालु आर्थिक वर्षमा नगरपालिकाबाट १२ करोड बराबरका योजनाका कार्यहरु गरिएको बताउनुभयो । जंगली जनावरहरुको संरक्षण प्राणी उद्यानबाट हुनुपर्नेमा जोड दिँदै उहाँले उक्त उद्योनको क्षेत्राधिकार संघीय सरकारको भएको बताउनुभयो ।

उहाँले भन्नुभयो, ‘ आलोनात्मक समर्थन नै अगाडी बढ्ने मुख्य माध्यम हो । कमजोरि देखाउने मात्र नभई सुधारात्मक हुनुपर्छ । विकासको मन्दिर बन्यो, अब गजुर राख्नमात्र बाँकी छ । तर मूल्य वृद्धि र अमेरिका–इरानबीचको युद्धका कारण सामग्री अभावका कारण समस्या उत्पन्न भएको छ । डोलेश्वर मन्दिरमा करिव १९ करोड बराबरको भौतिक तथा अन्य विकास भएको छ । जसले नेपालको मात्र नभई विदेशीहरुको नै प्रमुख धार्मिक पर्यटकीय स्थलको रुपमा विकास भएको छ ।’

कार्यक्रममा वडासचिव प्रतिमा लामिछानेले वडाको प्रशासनिक तथा सेवा प्रवाहहरुको बारेमा जानकारी गराउनुभयो । प्रशासनिक सेवामा वडाले प्रकृया पुरा गरेकालाई १० मिनेट भित्रमा सेवा प्रवाह गरी जनताको अपेक्षा अनुसार कार्यसम्पादन गरिरहेको दावी गर्दै उहाँले चालु आर्थिक वर्षमा वडामा दुई करोड दुई लाख ३२ हजार पाँच सय २५ रुपैंया राजस्व संकलन भएको जानकारी गराउनुभयो । वडामा सरसफाई, सेनेटरी प्याड वितरण, मनोपरामर्श, ५० प्रतिशतको साझेदारीमा विद्युतीय चुलो वितरण, दुई तथा चार पांग्रे ड्राइभिङ तालिम, अध्ययन अवलोकन भ्रमण, सचेतनामूलक कार्यहरु, घरघरमा प्रहरी साझेदारी कार्यक्रम, क्षमता अभिवृद्धि, खेलकुद, कौशीखेती, घुम्ती हाटबजार, कुकुर बन्ध्याकरणलगायतका जनताको जीवनमा प्रत्यक्ष रुपमा देखिने र प्रयोग गरिने सेवाहरु गरिरहेको उहाँले जानकारी गराउनुभयो ।

उहाँले भन्नुभयो, ‘वडाले आफ्नै भवन निर्माण गरेको छ । जहाँबाट सहज र सुलभ तरिकाले प्रशासनिक सेवा प्रवाह गरिरहेका छौं । वडाबाट नै कृषि तथा पशुपन्छी सम्बन्धी कार्यहरुको सेवा प्रवाह शुरु गरेका छौं । वडामा सेवाग्राहीलाई लक्षित गर्दै प्रतिक्षालय, स्तनपान कक्ष, सडकमा सीसी क्यामेरा जडान, सडक बक्ति, विपद व्यवस्थापनका सामग्रीहरु वितरण गरिसकेका छौं । त्यस्तै वडालाई वालमैत्री घोषणा गर्ने अन्तिम तयारी भइरहेको छ । पुस्तकालय शुरु गरेका छौं भने कुन शिर्षकको सेवा कुन समय भनेर सार्वजनिक सूचना पाटीमा उल्लेख गरेर नै सेवा प्रवाह गरिरहेका छौं ।’

सुनुवाई कार्यक्रममा सहभागीहरुले वडामा गरिएका कार्यहरुको उपलब्धीको संरक्षण हुनुपर्ने, विकास गर्दा विनास हुने जोखिम अन्त्य गर्नुपर्ने, जंगली जनवारको संरक्षण तथा नागरिकको सुरक्षा हुनुपर्ने, करको बोझ भएकाले त्यसलाई घटाउनुपर्ने, करसम्बन्धी बडापत्र राख्नुपर्ने, कानुनी साक्षरता कार्यक्रम आयोजना गर्नुपर्ने, ऐतिहासिक पार्टी, मठ मन्दिर तथा अन्य सम्पदाहरु मास्न नहुने, विद्यालयको भवन किन भाडामा दिइयो ? पूर्वाधारको विकाससँगै वातावरणको संरक्षण हुनुपर्ने, खेलमैदान बनाउनुपर्ने, सीसी क्यामेराको मर्मत गर्नुपर्ने, फोहोर व्यवस्थापन गर्नुपर्ने, ढल तथा खानेपानीको व्यवस्थापन–संरक्षण गर्नुपर्ने, ढल बनाएर मात्र सडक कालोपत्रे गर्नुपर्ने, स्थानीय स्तरमा स्वास्थ्य सेवा लिनेको संख्याको कारण खोजि गर्नुपर्ने, जलवायु परिवर्तन न्युनिकरणमूलक कार्य गर्नुपर्ने, शान्ति सुरक्षा कायम गर्नुपर्ने, मदिराजन्य पदार्थको सेवन तथा विक्रिमा नियमन गर्नुपर्ने लगायतका प्रश्न, सुझाव तथा गुनासोहरु गरिएको थियो ।

जनताको चासो, गुनासो र सुझाव संकलन गरी जनअपेक्षा अनुसार विकास र समृद्धिसँगै सार्वजनिक सेवा प्रवाहको कार्यसम्पादन गर्ने लक्ष्यका साथ सूर्यविनायक नगरपालिका वडा नं. ८ मा वडास्तरीय सार्वजनिक सुनुवाई सम्पन्न भएको छ ।

जावफमा सिपाडोल स्थास्थ्य चौकीका प्रमुख पुष्पराज ठाकुरले स्वास्थ्य चौकीले नागकिरमैत्री सेवा तथा सुविधाहरु सहज रुपमा प्रवाह गरेको दावी गर्नुभयो । वडामा वृहत स्वास्थ्य शिविरहरु सञ्चालन गरिएको उल्लेख गर्दै उहाँले ९८ प्रकारका औषधीहरु निशुल्क रुपमा वितरण गरिरहेको जानकारी गराउनुभयो । सुत्केरी पश्चात तथा खोपको लागि घरघरमा पुगेर स्वास्थ्य परीक्षण गर्ने कार्य गरिरहेको उल्लेख गर्दै उहाँले वडामा एम्बुलेन्सको सेवा भने नभएको बताउनुभयो ।

त्यस्तै नगरपालिकाका योजना प्रमुख जनक न्यौपानेले आधुनिक विकास र विस्तारको क्रममा अन्तर्राष्ट्रिय मापदण्ड अनुसार कङ्क्रिटलाई कम गर्ने कार्यको शुरुवात भइरहेको जानकारी गराउनुभयो । कङ्क्रिटको ठाउँमा ब्लक राख्ने कार्यलाई बढावा दिइरहेको उल्लेख गर्दै उहाँले सडक बक्तिको लागि वडामा नै फोकल पर्सन तोकिएकाले सोही व्यक्तिलाई सम्पर्क गर्न आग्रह गर्नुभयो । त्यस्तै सडक कालोपत्रे गर्नुपूर्व ढल बनाउन उपर्युक्त हुने भएकाले सोही अनुसार योजना अगाडी बढाइरहेको उल्लेख गर्नुभयो ।

संस्थाका अध्यक्ष पेशल कुमार आचार्यको सभापतित्वमा भएको कार्यक्रममा कार्यक्रम संयोजक पुस्करराज बुढाथोकीले स्वागत मन्तव्य राख्नुभयो । कार्यक्रममा कार्यपालिका सदस्य सावित्री मिश्र, वडा सदस्य अन्जना नेपाली, विक्रम तामाङ, सुपरभाइजर निराजन थापा, डोलेश्वर मन्दिर संरक्षण समितिका अध्यक्ष धर्मराज बस्नेतलगायतका विभिन्न संघसंस्थाका प्रतिनिधि तथा वडावासीको सहभागिता रहेको थियो ।

सूर्यविनायक नगरपालिका वडा नं. १ को सार्वजनिक सुनुवाई सम्पन्न, वडावासीले गरेनन् गनासो

भक्तपुर, १ असार । सूर्यविनायक नगरपालिका वडा नं. १ का वडाध्यक्ष सानुकाजी कायस्थले वडा नं. १ मा आफू निर्वाचित भएको करिब ९ वर्षमा सिरुटारमा विकासको लहर ल्याउन सफल भएको बताउनु भएको छ ।

क्रियासिल पत्रकार मञ्च भक्तपुरको आयोजना र सूयविनायक नगरपालिकाको सहकार्यमा सोमबार आयोजना सूर्यविनायक नगरपालिका वडा नं. १ कार्यालयको सभाहलमा सम्पन्न ‘सार्वजनिक सुनुवाई’ कार्यक्रममा उहाँले २०७४ साल अगाडिसम्म खानेपानीको चरम अभाव र सडकका समस्या झेलिरहेको यहाँका बासिन्दाके अहिले घरघरमा धारा एवं दैलो दैलोमा पक्कि सडक पुर्याएको बताउनुभयो ।

वडा अध्यक्ष कायस्थले भन्नुभयो, ‘यस वडामा १३ वटा पुल, ११ किलोमिटर कालोपत्रे, १० किलोमिटर ढलान सम्पन्न गरेका छौं । आगामी असारमा हिलोमा हिड्नु नपर्ने गरी सडक विकास र विस्तारका कार्यहरु भइरहेको छ । फुटसल निर्माण भएो छ, एक करोडको लागतमा पार्क, वालउद्यान एवं जेष्ठ नागरिक पार्क निर्माण गरिरहेका छौं, यही असार महिनाबाट वडा कार्यालयको नयाँ भवन निर्माण गर्ने भएका छौं । नमुना सडक लगायतका भौतिक पूर्वाधारको विकास गर्ने कार्य तिव्र रुपमा भइरहेको छ । वडामा हाल १६०० भन्दा बढि खानेपानीका धाराहरु वितरण गरी जनतालाई खानेपानीको समस्या सक्दो समाधान गरिएका छौं ।’

२०७४ साल देखी ०७९ सालसम्म वडाको विकास र समृद्धिको लागि अत्याधिक मात्रामा बजेट तथा योजनाहरु सञ्चालनमा रहेको उल्लेख गर्दै उहाँले सो पछि वडामा धेरै योजनाहरु संघीय सरकारले कटौती गरेको भन्दै गुनोसो गर्नुभयो । अहिलेको बजेटमा संघीय सरकारबाट वडामा शुन्य रकम भएको गुनासो गर्दै उहाँले चालु योजनाहरुलाई संघले बजेट नदिएपनि प्रदेश र पालिकाबाट भएपनि सम्पन्न गर्ने प्रतिवद्धता जनाउनुभयो ।

उहाँले भन्नुभयो, ‘संघीय सरकारले बजेट नदिँदा योजनाहरु अलपत्र परेका छन् । कृषि उत्पादनको विकास र विस्तार गर्दै बजार व्यवस्थापन गर्ने जिम्मा नै म लिन तयार छु । उत्पादन गनुृस्, बजारको समस्या हुन दिन्न । त्यस्तै आध्यात्मिक कुरा वा योगाको विकास र विस्तार गर्न कुनै कन्जुस्याई हुने छैन । व्यवस्थापनमा समेत समस्या हुँदैन ।’
खेलकुददेखि शिक्षासम्म, कृषिदेखि सडकसम्मको विकासलाइ तिब्रता आएको बताउँदै उहाँले ललितपुरको सिमानाबाट कतिपय लागू पदार्थ प्रयोग कर्ता आउने गरेको बताउनुभयो । उहाँले कोठा र जग्गा भाडामा दिदाँ परिचय खुल्ने कागज लिएर मात्रै भाडामा दिन आव्हान गर्नुभयो ।

उहाँले भन्नुभयो, ‘जनताको सेवा नै हाम्रो जिम्मेवारी हो । जनताको चाहना र आवश्यकतालाई मध्यनजर गर्दै हामीले पूर्वाधार निर्माण, सामाजिक कार्य तथा लक्षित वर्गका कार्यक्रमहरु सञ्चालन गरिरहेका छौं । भौतिक विकासमात्र नभई मानवीय विकासलाई उच्च प्राथमिकता दिएका छौं । जसमा धर्मसंस्कृति, खेलकुद, मठमन्दिर निर्माण तथा संरक्षण, सडक हरियाली, सीसी क्यामेरा जडा तथा मर्मत, बालउद्यान निर्माण गर्ने कार्य अगाडी बढेको लगायतका असंख्य कार्यहरु गरिरहेका छौं ।’

सार्वजनिक सुनुवाइ कार्यक्रममा स्थानीय बासिन्दाले वडा कार्यालय तथा जनप्रतिनिधिप्रति कुनै उल्लेखनीय गुनासो नराखेपछि कार्यक्रमको वातावरण निकै सकारात्मक बनेको थियो । विकास निर्माण, सेवा प्रवाह र जनअपेक्षा सम्बोधनका विषयमा स्थानीयले सन्तुष्टि व्यक्त गरेपछि कार्यक्रममा उपस्थित पत्रकार दिवस गुरागाईंले वडा अध्यक्षलाई रोचक शैलीमा प्रश्न गर्दै भन्नुभयो, “स्थानीय नागरिकलाई यति धेरै खुसी बनाउनुभएको रहेछ, अब तपाईं स्वयं चाहिँ कतिको खुसी हुनुहुन्छ ?

जवाफमा वडा अध्यक्ष कायस्थले नागरिकको खुशी नै आफ्नो खुशी रहेको बताउदै नागरिककको सेवा नै आफ्नो खुशी रहेको बताउनुभयो । उहाँले यस वडाले विभिन्न बाल समुह बालमैत्री कार्यक्रम सम्पन्न गरिसकेको जानकारी दिनुभयो। जेष्ठ नागरिक सम्मान कार्यक्रम सम्पन्न गरिसकेको र युवा लक्षित कार्यक्रम केहि सम्पन्न भैसकेको र केहि बाँकी रहेको बताउनुभयो । खानेपानीको समस्या भैरहेको र सिरुटार खानेपानी को लागि २ लाख लिटर ट्याङकी निर्माण गरेको बताउनुभयो । भौतिक पुर्वाधारमा मात्रै होइन मठ मन्दिर मा रङगरोहन गरेको र योग क्षेत्रमा काम गरेको बताउनुभयो । कौशलटार क्षेत्रमा ५ सय २० वटा फुल रोपेको बताउनुभयो ।

वडामा सीसी क्यामेरा ३० वटा जडान गरिएको बताउदै खेलकुदमा पनि खेलमैदान पनि रहेको बताउनुभयो । थापागाउ जाने नमुना बाटो बनाउन सम्पन्न भएको बताउनुभयो । बालमैत्री खेलमैदानका लागि अबको २०८३ ८४ मा बजेट माग गरिएको बताउनुभयो । जनताको चासो, गुनासो र सुझाव संकलन गरी जनअपेक्षा अनुसार विकास र समृद्धिसँगै सार्वजनिक सेवा प्रवाहको कार्यसम्पादन गर्ने लक्ष्यका साथ आयोजना भएको वडास्तरीय सार्वजनिक सुनुवाईमा वडा सचिव राम श्रेष्ठले वार्षिक प्रगति प्रतिवेदन एवै सेवा प्रवाहको बिवरण प्रस्तुत गर्नु भएको थियो ।

वडा सचिव राम श्रेष्ठले वडा कार्यालयले जनताको सेवा, सुशासन, जवाफदेहिताका विषयमा जानकारी गराउदै नगर कार्यपालिकाबाट रु दुई करोड ६० लाख बराबरको चालु आर्थिक वर्षमा भौतिक पूर्वाधार तथा अन्य सामाजिक क्षेत्रहरुमा कार्यसम्पादन गरिएको बताउनुभयो ।

उहाँले उक्त रकम बराबर वडामा ६५ वटा साना तथा ठूला आयोजनाहरु सञ्चालन भएको बताउदै एक करोड चार लाख ७१ हजार ३०६ रुपैंया राजस्व संकलन भएको बताउनुभयो । उहाँले वडामा लक्षित कार्यक्रम अन्तरगत अपाङ्गता, जेष्ठ नागरिक, महिला, वालवालिका, युवा, विपद् व्यवस्थापन, धर्मसंस्कृति, शिक्षा, स्वास्थ्य लगायतका क्षेत्रहरुमा जनताको माग, आवश्यकता र चाहना अनुसार कार्य गरिएको बताउनुभयो ।

कार्यक्रममा प्रहरी वृत्त ठिमीका प्रमुख (डिएपी) निसान थापाले भक्तपुरमा लागुऔषधको प्रयोग र विक्रि बढेको प्रति चिन्ता व्यक्त गर्दै स्थानीय तहका विकृति हटाउन समुदायन नै जागरुक हुनुपर्नेमा जोड दिनुभयो । घरभाडामा बस्नेको विवरण राख्न आग्रह गर्दै उहाँले गलत कार्य रोक्न प्रहरीको मुख्य जिम्मेवारी भएको स्पष्ट पार्नुभयो । अपराध नियन्त्रण तथा शान्ति सुरक्षाको लागि हरेक चोकमा गुणस्तरीय सीसी क्यामेरा आवश्यक रहेको उहाँले औंल्याउनुभयो ।

उहाँले घरमा घरभाडामा राख्दा उसको सबै डकुमेण्ट आफुसँग राख्न अनुरोध गर्नुभयो । उहाँले कोहि आपराधिक कार्यमा संलग्न रहेको भएतापनि त्यहि डकुमेन्टका आधारमा पत्ता लगाउन सकिने र सहयोग पुग्ने बताउनुभयो । सिरुटार आफुलाई निकै सुन्दर लागेको र यहाँको विकास पनि निकै सुन्दर रहेको भन्दै प्रशंसा गर्नुभयो ।

पत्रकार पेशल आचार्यले वडा कार्यालयको भवन किन नबनेको भन्ने प्रश्नको जवाफ दिदै वडाध्यक्ष कायस्थले असार महिनामै भवन निर्माण सुरु गरिने बताउनुभयो ।
अर्का पत्रकार महेश गौतमले आइतबार विदाले विद्यार्थी, अभिभावक र अस्पतालमा कस्तो गुनासो आएको छ भन्ने जिज्ञासा राखेपछि वडाध्यक्ष कायस्थले आइतबारको बिदाले बालबालिका कुलतमा परेको गुनासो आएको बताउदै सूर्यविनायक नगर अस्पताल भने आइतबार खुल्ला गरेको बताउनुभयो । पत्रकार नारायण थापाले दधिकोट पधेरोदेखी परोपकार स्वास्थ्य केन्द्र सम्मको सडक कालोपत्र गर्दन आग्रह गर्नुभो ।

स्थानीय राजेन्द्र श्रेष्ठले सिरुटारको पहिचान झल्कने स्थानीयले सिरुटार प्रवेशद्वार बनाउन आग्रह गर्नुभयो । सबैठाउँमा ढल निकास भैसकेको ठाउँमा ढल निकास गर्न आग्रह गरेका छन । सडक बन्यो तर सडकमै पार्किङ जथाभावी पार्किङ हटाउन माग गरेका छन् । उहाँले वडामा भएको दुवै खोलामा करिडोर बनाउन माग गर्नुभयो ।
स्थानीय श्यामकृष्ण श्रेष्ठले मेलमिलाप सचेतनाका लागि बजेट विनियोजन गर्न माग गर्नुभयो । वडा अध्यक्ष कायस्थले जवाफमा माथि उठेका बाटो पिच गर्ने बताउनुभयो । कालोपाटी जाने बाटो पनि पिच हुने प्रतिबद्दता जनाउनुभयो ।

स्थानीय चन्द्रहरि कायस्थले स्वचेतना लागि सहयोग गरौ भनेर सचेतना जगाउन आग्रह गर्नुभयो । स्वास्थ्यको लागि श्रीहरि सेल्फ फाउन्डेसनका अध्यक्षले स्वास्थ्य नै सबैभन्दा ठुलो धन भएका कारण यसमा महत्वपुर्न काम गर्न सकिने बताउनुभयो ।

कार्यक्रममा स्थानीय दिवाकर थापाले सचेतनाको विकास, सडकमा पार्किङ हटाउनु पर्ने, नीतिमात्र नभई नियत सफा बनाउनुपर्ने, ढल तथा खानेपानीको न्युनतम आवश्यकता पुरा गर्नुपर्ने, आइतवार विदा दिनु नहुने, स्वास्थ्य विमालाई पहिलेको जस्तै बनाउनुपने बताउनुभयो ।

स्थानीय फलाम सिंह राईले किसानको लागि उर्जित गर्न के गर्नु पर्छ कसरी आयमुलक बनाउन के गर्ने भन्दै प्रश्न गर्नुभयो । किसानको समस्यालाई के गरि समाधान गर्ने के समस्या छन पहिचान गर्ने र समाधान गर्न आग्रह गर्नुभयो ।

कार्यक्रममा जनप्रतिनिधिले निर्वाचित भएपछि हालसम्म भए गरेका सार्वजनिक सेवा प्रवाहको साथै भौतिक, सामाजिक, धार्मिक, साँस्कृतिक तथा पर्यावरणीय विकासको बारेमा व्यापक छलफल तथा आगामी योजनाको बारेमा विस्तृतमा छलफल गरिएको थियो ।

पत्रकार एवं कार्यक्रम सञ्चालक पुष्कर बुढाथोकीले यस्ता सार्वजनिक सुनुवाई कार्याक्रममले जनताको सरोकारको विषय तथा समस्या उजागर हुने बताउनुभयो । उहाँले जनताले खोजेको विकासको मार्गचित्र प्रस्तुत गर्न सकिने उल्लेख गर्नुभयो ।

क्रियाशिल पत्रकार मञ्चका अध्यक्ष रमेश गिरीले सार्वजनिक काय्र्रकममा उठेका प्रश्न जिज्ञासा तथा सुझावहरु सम्बन्धित ठाउ एवं नगरपालिकामा पुर्याउने बताउनुभयो । विभिन्न स्थानीय संचारमाध्यम मार्फत उक्त जनस्तर बाट उठेका जिज्ञासा नगरपालिका पुराउने र समाधान खोज्ने बताउनुभयो ।

स्वास्थ्य सेवा बिस्तारसंगै विश्व विद्यालयको लक्ष्यमा अगाडि बढ्दै मदन भण्डारी स्वास्थ्य बिज्ञान प्रतिष्ठान

स्थानीय स्वास्थ्य समस्यामाथि अध्ययन, प्रमाणमा आधारित उपचार पद्धतिको विकास, चिकित्सा क्षेत्रमा नवीनता र प्रविधिको प्रयोगमा लागिरहेको यस प्रतिष्ठानले सामुदायिक स्वास्थ्य सेवा, स्वास्थ्य शिविर, जनचेतना कार्यक्रम, स्थानीय तहसँग सहकार्य, प्रदेशका जिल्ला अस्पतालहरुसंगको सहकार्य र विशेष रोगहरूको उपचार सेवा विस्तार समेत गर्दै आएको छ ।

प्रतिष्ठानको आफ्नै परीक्षा बोर्ड छ । प्रतिष्ठानलाई यतिमा मात्रै सिमित नराखी विश्व विद्यालयको रुपमा विकास गरि १३ वटै जिल्लामा शैक्षिक कार्यक्रमको स्वीकृति दिई स्वास्थ्यको जनशक्ति उत्पादनमा लैजानु पर्ने आवश्यकता रहेको उहाँ बताउनुहुन्छ ।