सरकारले तोकेको भाँडा दर र ट्याक्सीको जनता ठग्ने काइदा

-अनुसा थापा, भक्तपुर

काठमाडौं, १२ असोज । दशैँ मान्न दाङ घर जान गाडी चढ्नका लागि नयाँ बसपार्क जान बौद्ध आरुबारी तिनचुली बस्ने श्याम भण्डारीले ट्याक्सी चढ्नको लागि ट्याक्सी खोज्दै थिए । चाबहिलको चुच्चेपाटीबाट एउटा खाली ट्याक्सी आयो । उनले नयाँ बसपार्क जान भाडा सोधे । उनले मिटरमा जान खोजे । तर ट्याक्सी चालक मानेनन् । रामहिटीबाट नँया बसपार्क गएको रु. १५ सय भाँडा मागे । उनले भाडा घटाउन वार्गेनिङ गरिरहदाँ अर्को खाली ट्याक्सी आइपुग्यो ।

अर्को ट्याक्सी चालकले हजार रुपियाँ दिए पुर्याइदिने बताए । करिब दश मिनेट मोलमोलाइ गरेपछि आठ सय रुपिँयामा ट्याक्सी चालक माने । यो त एउटा नमूना मात्रै हो । यस्ता घटना दैनिकी सयौँ यात्रुले भोग्दै आउने गरेका छन् । दैनिक सयौँ यात्रुहरु ट्याक्सी चालकबाट ठगिने गरेको छन् । चाबहिलबाट रामहिटी करिब आठ किलोमिटर होला । आठ किमिको लागि ट्याक्सीले १५ सय रुपियाँ माग्यो । दशैँको लागि लाखौ सर्वसाधारणले उपत्यका छोड्छन् । तर ट्याक्सीले भने मिटरमा यात्रु बोक्न मान्दैन् ।

काँडाघारीको हरहरमहादेवथानबाट बल्खु जान वीरगंज घर बताउने रामबहादुर यादवलाई ट्याक्सीले १२ सय रुपियाँ माग्यो । मिटरमा जाऊभन्दा मिटरमा जान मानेनन् । गाडी बेच्ने कम्पनीले ट्याक्सी व्यवसायीहरुलाई कमिशन दिन्छु भनेर ट्याक्सीको नयाँ मापदण्ड परिवर्तन गर्न लागिरहेका छन् । कमिशनकै लागि यातायात व्यवसायी र ट्याक्सी व्यवसायी ७९६ सिसी गाडी बेच्ने कम्पनी धाइरहेको चर्चा छ ।
यता ट्याक्सीको नयाँ मापदण्ड कार्यान्वयन हुन् नदिन ७९६ सिसीको गाडी बेच्ने कम्पनी दिनहु जसो यातायात मन्त्रालय र यातायात व्यबस्था विभाग धाइरहेको गुनासो आइरहेको छ ।

२०६९ साल माघ महिनामा यातायात अञ्चल कार्यालय एकान्तकुनाले यातायात व्यवस्था विभाग र यातायात मन्त्रालयले नयाँ ट्याक्सी दर्ता रोकेपयिछ २०५७ सालभन्दा पछि ट्याक्सीको संख्या घटेको छ । तर जनसंख्या तीन गुणाले बढेको छ । अहिले सञ्चालनमा भएको सबै ट्याक्सी थोत्रा र कबाडी भइसके ।

हाल तत्कालै लक्जरियस् ट्याक्सीको नयाँ दर्ता खोल्ने माग भययो । पाँच हजार नयाँ ट्याक्सीको दर्ता तत्कालै खोल्न मन्त्रालयमा माग राखेको थियो । वर्षैपिच्छे नयाँ ट्याक्सीको दर्ता खोल्ने भनेको थियो । ट्याक्सी व्यवसायीको कारणले प्रस्ताव सँगसँगै माग नै गायव भयो ।
जनताले पैसा तिरेर पनि राम्रो ट्याक्सी चढ्न पाएको छैनन् । सरकारले नै ट्याक्सी व्यवसायीलाई शक्तिशाली बनाएको प्रस्टै देखिन्छ । देशको सातवटै प्रदेशमा नयाँ ट्याक्सीको दर्ता बन्द छ ।

नयाँ गाडी बेच्ने अटो शोरुमहरुलाई हजारदेखि बाह्र सय सिसीको खोल्ने दिने भए कमिशन चाहिन्छ भन्दै ट्याक्सी व्यवसायी र यातायात महांघका नेताहरुले कमिशनको माग राखेका थिए । यातायात मन्त्रालय, यातायात व्यवस्था विभागका केही सम्बन्धित व्यक्तिहरुको पनि त्यसमा मिलेमतो रहेको आरोप लाग्दै आएको छ ।

व्यवसायीले हामीलाई कमिशन नदिए हामी सरकारलाई भनेर नयाँ ट्याक्सीको दर्ता खोल्न दिदैनौँ भन्दै बिचौलिया खुल्ला रुपमा चुनौती दिइरहेका छन् । ट्याक्सी व्यवसायीहरुले कमिशन नदिए हामी नयाँ ट्याक्सीको दर्ता खोल्न नदिने अटो शोरुमहरुनै बताउँछन् ।
नयाँ ट्याक्सीको दर्ताको फाइल यातायात व्यवस्था विभाग, यातायात मन्त्रालय र ट्याक्सी व्यवसायीको कमिशनको खेलमा अड्केको बताइएको छ । यातायात व्यवसायीहरुले कमिशन नपाएर नयाँ ट्याक्सीको दर्ता रोकेको र सरकार पनि ट्याक्सी व्यवसायीसंग पछि हट्दा राज्यलेनै राजस्व गुमाएको बताइएको छ ।

सर्वसाधारणले भनेको बेलामा ट्याक्सी पाएनन् । यता सर्वसाधारणले सस्तोमा ट्याक्सी चढ्न पाएका छैनन् । यातायात व्यवसायीले कमिशन नपाउने भएपछि नयाँ ट्याक्सीको फाइल अड्कायो भन्दै व्यवसायीहरुनै गुनासो गर्न थालेका छन् । सार्वजनिक यातायात केन्द्रीय महासंघका महासचिव भरत नेपालले अहिले भएका ट्याक्सी त राम्रो व्यबसाय गर्न सकेको छैनन्, नयाँ टयाक्सीको कहाँ खोल्न दिनु भन्दै सरकारलाई नयाँ ट्याक्सी दर्ता गर्न नदिने बताउनुभयो । कमिशनको लोभमा नयाँ ट्याक्सीको दर्ता खोल्न नदिएको भन्ने छ नि त भन्दा उहाँले जवाफ दिनु भएन ।

अहिले उपत्यकामा सञ्चालनमा भएका भाँडाका कालो प्लेटका मिटर जडान ट्याक्सीको भाडा यातायात व्यवस्था विभागले निर्धारण गरेको छ । ट्याक्सी चढ्नेबित्तिकै गुड्दै नगुडी १४ रुपियाँ उठ्छ । यो कस्तो नियम हो । ट्याक्सी चढेबापत जनताले ट्याक्सी व्यवसायीलाई सेवा शृल्क बापत एकदिनमा लाखौ रुपियाँ जनताले यत्तिकै तिरिरहेका छन् ।

सरकारले निर्धारण गरेको भाडा प्रति किमि ३९ रुपियाँ हो । तर टयाक्सी मिटरमा हिड्न मान्दैन् । एक किलोमिटर यात्रा गर्दा यात्रुले ५३ रुपिँया तिर्नुपर्छ । सरकारी दरमा ट्याक्सीले यात्रु गन्तव्यमा पुर्याउन त के मिटरमा जान पनि मान्दैनन् । यात्रुले भनेको ठाउँमा ट्याक्सी जान मान्दैन् । नयाँ ट्याक्सीको दर्ता पनि खोल्न दिदैनन् । आफू पनि सस्तोमा जनतालाई सेवा दिदैनन् । ट्याक्सी व्यवसायीको दादागिरिको अगाडि सरकार बोल्दैन ।

ट्याक्सी व्यवसायी जनतालाई सस्तोमा सेवा सुविधा दिन तयार छैनन् । सरकारलाई नयाँ ट्याक्सीको दर्ता खोल्न दिन पनि तयार छैनन् । सम्बन्धित निकायले ध्यान नदिएको व्यवसायीको गुनासो छ । जनतालाई मंहगो भाँडा लिएर वर्षौदेखि ठगिरहेको छन् । जनताको हकमाथि ट्याक्सी व्यवसायीले बन्देज लगाइरहेका छन् । सेवासुविधा दिने नाममा जनता लुटिरहेका छन् ।

यातायात व्यवस्था विभाग, यातायात मन्त्रालय र प्रदेश सरकार ट्याक्सी व्यवसायीहरुसंग आर्थिक लेनदेनमा बिकेको आरोप लगाइरहेको छ । जसको कारण नयाँ ट्याक्सी खोल्ने फाइल अड्केको छ । ट्याक्सी व्यवसायीले जहिलेपनि यात्रु ठग्ने काम गरेको छन् । त्यतिले मात्र नपुगेर अनलाइन एपमार्फत ट्याक्सी बुकिङ गर्ने भन्दै टुटल र मेट्रो ट्याक्सी बजारमा आएका छन् । टुटलले एक किलोमिटरमै १५० रुपियाँ लिन्छ । मेट्रो ट्याक्सीले एक किलोमिटरमा ९९ तिर्नुपर्छ ।

सरकारले निर्धारण गरेको भाँडा प्रतिकिमि ३९ रुपियाँ छ । मेट्रो ट्याक्सी र टुटलको भाँडा हरेक सर्वसाधारणले तिर्न सक्ने स्थिति छैन । सर्वसाधारणहरुलाई सेवासुविधा दिने भनेर खोलिएको टुटल र मेट्रो ट्याक्सीले अप्रत्यक्ष रुपमा जनता ठग्ने काम मात्र गरेको छन् ।
टुटल र मेट्रो ट्याक्सीले यात्रसँग लिने भाँडा आधिकारिक छैन । ट्याक्सी व्यवसायीले जनता ठग्न विभिन्न रणनीति बनाउने गरेको छन् । त्यही रणनीतिको फल हो टुटल र मेट्रो ट्याक्सी । सरकारभन्दा शक्तिशाली यि दुई कम्पनी हुन् । सेवाको नाममा विभिन्न बहाना बनाइ जनता ठग्ने लुटेराहरुलाई सरकारले कारबाही कहिले गर्छ ।

आज शुक्रबार नेपाली बजारमा आज सुनको मूल्य बढ्यो

काठमाडौँ, १६ पुष ।
आज शुक्रबार नेपाली बजारमा आज सुनको मूल्य बढेको छ । हिजो विहिबार प्रतितोला ९२ हजार १०० रुपैयाँमा कारोबार भएको सुनको मूल्य आज प्रतितोला ९२ हजार ७०० रुपैयाँमा कारोबार हुने सुनचाँदी व्यवसाय महासङ्घले जनाएको छ । हिजो विहिबारको तुलनामा आज सुनको मूल्य प्रतितोला ६०० रुपैयाँले बढेको हो । हिजो सुनको मूल्य प्रतितोला ४०० रुपैयाँले घटेको थियो । महासङ्घका अनुसार आज तेजाबी सुनको मूल्य प्रतितोला ९२ हजार २०० रुपैयाँ रहेको छ । यस्तै चाँदीको मूल्य पनि बढेको छ । हिजो विहिबार प्रतितोला १ हजार २४५ रुपैयाँमा कारोबार भएको चाँदी आज प्रतितोला १५ रुपैयाँले बढेर प्रतितोला १ हजार २६० रुपैयाँमा कारोबार हुने महासङ्घले जनाएको छ ।

सुनचाँदीको मूल्य ओरालो लाग्यो

काठमाडौं, १५ पुस ।
साताको पाँचौ दिन आज बिहीबार बजारमा सुनचाँदीको मूल्य ओरालो लागेको छ । नेपाल सुनचाँदी व्यवसायी महासंघका अनुसार आज प्रतितोलामा ९२ हजार ५ सय रुपैयाँमा कारोबार भएको छापावाल सुनको मूल्य बिहीबार ४ सयले ओरालो लागेर ९२ हजार १ सय रुपैयाँमा कारोबार भएको छ । तेजावी सुन प्रतितोलामा ९१ हजार ६ सय रुपैयाँमा कारोबार भएको छ । यस्तै, चाँदीको मूल्य पनि आज १५ रुपैयाँले ओरालो लागेर १ हजार २ सय ४५ रुपैयाँमा कारोबार भएको महासंघले जनाएको छ ।

राष्ट्र बैंकले २८ करोड लगानी गर्ने

काठमाडौं, १५ पुस ।
नेपाल राष्ट्र बैंकले विभिन्न कोषमा रहेको २८ करोड रुपैयाँ वाणिज्य बैंक, विकास बैंक र फाइनान्स कम्पनीहरुको मुद्दति निक्षेपमा ३६५ दिन अवधिको लागि लगानी गर्ने भएको छ ।
केन्द्रीय बैंकले ‘क’ वर्गका वाणिज्य बैंकमा २२ करोड ४६ रुपैयाँ, ‘ख’ वर्गका विकास बैंकहरुमा ४ करोड २० लाख रुपैयाँ र ‘ग’ वर्गका वित्त कम्पनीहरुमा १ करोड ४० लाख रुपैयाँ गरी कूल २८ करोड ६ लाख रुपैयाँ लगानी गर्न लागेको हो । बैंकले उक्त रकम २०७८ माघ २ गतेदेखि २०७९ माघ १ गतेसम्मका लागि मुद्दती निक्षेप राख्न लागेको हो ।
राष्ट्र बैंकको निक्षेप लिन चाहने बैंक तथा वित्तीय संस्थाहरुले आफुले लिन चाहेको रकम तथा उक्त रकममा प्रदान गर्ने ब्याजदर समेत उल्लेख गरी पुस १८ गतेसम्ममा बोलकबोल पेश गनुपर्नेछ । यसरी राखिएको मुद्दती निक्षेपको ब्याज बैंक तथा वित्तीय संस्थाले मासिक रुपमा भुक्तानी गर्नुपर्ने राष्ट्र बैंकले जनाएको छ ।

धितोपत्र बोर्डमा अध्यक्ष नियुक्तिका लागि पुनः आवेदन माग

काठमाडौं, १५ पुस ।
सरकारले नेपाल धितोपत्र बोर्डको अध्यक्ष नियुक्ति प्रक्रिया अगाडि बढाएको छ । बुक बिल्डिङ विधिबाट धितोपत्रको सार्वजनिक निष्कासनको प्रक्रियामा रहेको सर्वोत्तम सिमेन्टको सेयर परिवारको नाममा खरिद गरेपछि विवादित तत्कालीन अध्यक्ष भीष्मराज ढुंगानालाई सरकारले बर्खास्त गरेको थियो ।
त्यससँगै सरकारले गएको कात्तिक ११ गते नयाँ अध्यक्ष नियुक्ति प्रक्रिया सुरु गर्दै दरखास्त आह्वान गरेको थियो । १२ जनाले आवेदन दिएका थिए । तर, अध्यक्ष सिफारिस समिति नै ऐन अनुसार गठन नभई प्रक्रिया अगाडि बढाइएको भन्दै त्यसलाई खारेज गरेर सरकारले पुनः प्रक्रिया सुरु गरेको हो ।
बिहीबार अर्थ मन्त्रालयले एक सूचना प्रकाशित गर्दै बोर्ड अध्यक्षका लागि आउँदो १५ दिनभित्र आवेदन पेस गर्न आह्वान गरेको छ । नयाँ दरखास्त आह्वान भएसँगै यसअघिका सबै आवेदन रद्द भएको अर्थसचिव मधुकुमार मरासिनीले बताए । नयाँ सूचना प्रकाशित भएसँगै यसअघि आवेदन दिएकाले पनि पुनः आवेदन पेस गर्नुपर्ने सूचनामा उल्लेख छ । एजेन्सी ।

यस्तो छ विदेशीमुद्रा सटहीदर

काठमाडौं, १५ पुस ।
आज एक अमेरिकी डलरको खरिददर ११९ रुपैयाँ २८ पैसा र विक्रिदर ११९ रुपैयाँ ८८ पैसा रहेको छ । नेपाल राष्ट्र बैंकको अनुसार आज युरोपियन युरो एकको खरिददर १३४ रुपैयाँ ५५ पैसा र विक्रिदर १३५ रुपैयाँ २३ पैसा रहेको छ । यसैगरी, अष्ट्रेलियन डलर एकको खरिददर ८६ रुपैयाँ १० पैसा र विक्रिदर ८६ रुपैयाँ ५३ पैसा रहेको बैंकले जनाएको छ ।

हाम्रो लक्ष्य उद्देश्य चुनाव होइन : अध्यक्ष नेपाल